Таблица интегралов
1.0dx C.
2.1dx dx x C.
3. |
xndx |
|
|
xn 1 |
C, |
n 1. |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
dx |
|
|
n 1 |
|
|
|||||||
4. |
|
ln |
|
x |
|
C, |
x 0. |
|||||||
|
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
5. |
axdx |
ax |
C, |
|
a 0, a 1; |
|||||||||
lna |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
exdx ex C.
6.cosxdx sinx C.
7.sinxdx cosx C.
8. |
|
|
|
dx |
|
|
tgx C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
cos |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
9. |
|
|
|
dx |
|
|
ctgx C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
sin |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
10. |
|
|
dx |
|
|
|
1 |
arctg |
x |
C |
1 |
arcctg |
x |
C, |
|
a 0. |
|
|||||||||||||||||||||||||||
x |
2 a2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
a |
|
|
a |
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
x a |
|
|
a 0, |
x a. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
11. |
|
|
|
|
ln |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
x |
2 a2 |
|
|
|
x a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
12. |
|
|
|
dx |
|
|
|
arcsin |
x |
C arccos |
x |
C, |
|
x |
|
a, |
a 0. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
a2 x2 |
|
|
a |
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
C, |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
13. |
|
|
|
ln |
x |
|
x2 a |
|
a 0, |
x |
|
. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
a |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x2 a |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Формулы 1 9 таблицы получаются непосредственно из таблицы производных простым обращением соответствующих формул. Формулы 10 13 будут выведены позже в разделе «Замена переменных». Их правильность можно проверить дифференцированием.
Вычисление интегралов на основании таблицы и с помощью основных свойств неопределенных интегралов называется непосредственным интегрированием. Метод заключается в преобразовании интеграла в сумму табличных интегралов.
Примеры:
1 |
1 |
1 |
1 |
1. (
x 3
7x 22x)dx (x2 3
7 x3 4x)dx x2dx 3
7 x3dx 4xdx
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
x |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
33 7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
3 |
7 |
|
|
|
|
|
C |
x x |
|
|
x3 x |
|
|
|
|
|
|
C. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
ln4 |
3 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
ln4 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
2. |
|
|
x3 3x x2x 1 |
dx ( x2 3 2x |
|
|
1 |
)dx |
|
x2dx |
3 dx 2xdx |
dx |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x3 |
|
3x |
|
|
|
2x |
|
|
ln |
|
x |
|
C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
ln2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
sin2x cos2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx tgx ctgx C. |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
sin |
2 |
xcos |
2 |
x |
|
|
sin |
2 |
xcos |
2 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
x |
sin |
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 3x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 3x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 (5 2x2) |
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
dx |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
5x2 2x4 |
|
x2(5 2x |
2) |
|
x2 |
(5 2x2) |
|
x2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(5 2x2) |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 2x2 |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
dx |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
x 2dx |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 2x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x2(5 2x2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
2 |
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
arctg |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
arctg |
|
|
|
2 |
|
x |
|
1 |
C. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
5 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
5. tg |
|
|
xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx tgx x C. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos2x |
|
|
|
|
|
cos2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
6. |
|
sin |
|
|
|
|
cos |
|
|
|
|
|
dx |
|
sin |
|
|
|
|
|
|
|
|
cos |
|
|
|
|
|
|
2sin |
|
|
|
cos |
|
dx 1 sinx dx |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
2 |
|
|
|
2 |
|
2 |
|
2 |
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
x cosx C.
x4 7. x2 1.
Разделим числитель на знаменатель:
Отсюда получа-
|
ем |
|
х4 |
|
|
2 |
|
|
|
1 |
|
|
x3 |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
dx x |
|
1 |
|
|
|
|
dx |
|
|
x arctgx C. |
||||||||
|
х |
2 |
1 |
|
x |
2 |
|
3 |
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
3 2ctg2x |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
ctg2x |
|
|
dx |
|
|
dx |
|
|||||
8. |
|
dx |
|
dx |
2 |
|
dx 3 |
|
2 |
|
|
|
||||||||||||
cos2x |
cos2x |
cos2x |
cos2x |
sin2x |
||||||||||||||||||||
3tgx 2ctgx C.
9. |
|
|
|
|
cos2x |
|
dx |
cos2 x sin2 x |
dx |
(cosx sinx)(cosx sinx) |
dx |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
cosx sinx |
|
|
|
|
|
cosx sinx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cosx sinx |
|||||||||||||||||||||
(cosx sinx)dx sinx cosx C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
х |
|
8 |
|
|
|
|
( |
|
x 2)( x |
2 |
|
|
x 4) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
||||||||||||||||
10. |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
dx |
|
(x 2x |
2 4)dx |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
х |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
x |
|
|
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4x |
|
|
|
x |
|
x x 4x |
|
C. |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
3 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Задачи для самостоятельного решения |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
Вычислить следующие интегралы: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
37 |
|
1 |
dx. |
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1. (x2 3)3dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2. |
|
x |
x |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 x |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
x3 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
3. |
|
|
|
|
dx. |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
x2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
5. |
|
|
|
dx |
|
|
|
. |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
x2(x2 |
1) |
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
7. |
3cosx 7 |
x |
|
dx. |
||||||||||
x |
||||||||||||||
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|||
9. |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
6x2 8 |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
4. |
|
|
|
cos2x |
|
|
dx. |
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
cosx sin x |
|
|
|
||||||||||||
6. |
|
|
|
1 x2 |
|
1 x2 |
|
dx. |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
1 x4 |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
7 |
|
|||||||
8. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx. |
|||
|
|
|
|
|
4 x2 |
||||||||||
|
3 x2 |
|
|
||||||||||||
10. 3 2x 7x2 8x10 dx.
§3. Интегрирование методом подстановки
Метод основан на применении следующей теоремы.
Т е о р е м а о подстановке под знаком неопределенного интеграла. Пусть функция f (u) на множестве a,b имеет первообразную F(u).
Пусть u (x) функция, имеющая на c,d производную и принимающая на этом сегменте значения, не выходящие из a,b . Тогда верна формула
f (x) '(x)dx F (x) C.
Схема применения метода подстановки состоит в следующем. Пусть надо вычислить интеграл g(x)dx, который не считается непосредственно.
Тогда этот интеграл преобразуют:
g(x)dx f (x) '(x)dx f (x) d (x) f (u)du,
где u (x).
Интеграл f (u)du должен получиться легче, чем исходный. После на-
хождения его первообразной F(u) выписывается ответ для исходного примера по формуле из теоремы: F (x) C .
Метод называется также «Подведение под знак дифференциала».
Примеры:
1. cos7xdx |
|
1 |
cos7x 7dx |
|
1 |
cos7xd(7x) |
|
u 7x |
|
|
1 |
cosudu |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
7 |
7 |
7 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
sinu C |
1 |
sin7x C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
7 |
x3dx 1 |
7 |
4x3dx |
|
|
|
|
dx4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
2. |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
u x4 |
|
1 |
|
|
|
du |
|
1 |
arctgu C |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
1 x8 |
4 |
1 ( x4 )2 |
4 |
1 ( x4 )2 |
4 |
1 u2 |
4 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
1arctgx4 C.
4
|
dx |
|
1 3dx |
|
1 |
|
|
d(3x 2) |
|
|
1 du 1 |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
3. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u 3x 2 |
|
|
|
|
|
|
ln |
|
u |
|
C |
2 3x |
3 |
3x 2 |
3 |
3x 2 |
|
3 |
u |
3 |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
1ln3x 2 C.
3
4. ctgxdx |
cosx |
dx |
dsinx |
|
|
|
u sinx |
|
|
|
du |
ln |
|
u |
|
|
|
C ln |
|
sinx |
|
|
C. |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
sinx |
sinx |
u |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
dx |
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
2a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
x2 a2 |
|
x a |
|
|
x a |
|
|
2a |
x a |
x a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
d( x a) |
|
|
d( x a) |
|
1 |
ln |
|
x a |
|
ln |
|
x |
a |
|
C |
|
1 |
ln |
|
|
x a |
|
С. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2a |
x a |
|
|
|
x |
a |
|
|
|
|
|
|
2a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2a |
x a |
|
|
||||||||||||||
В этом примере мы не выписывали, чему равны функции u(x) |
|
|
в полу- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
чившихся интегралах, держа их «в уме». В простых случаях так и будем поступать.
|
|
exdx |
|
|
|
dex |
|
|
1 |
|
|
|
|
ex |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
6. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
|
|
|
C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
4 e2x |
(ex )2 |
4 |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
sin2x |
|
|||||||||||
7. |
cos |
|
|
xdx |
|
|
|
(1 cos2x)dx |
|
|
x |
|
|
|
cos2xd(2x) |
|
|
x |
|
|
|
|
C. |
||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
2 |
|
2 |
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
8. sin |
3 |
xdx sin |
2 |
|
|
sinxdx (1 cos |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos3x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x)dcosx cosx |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3lnx 8 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 (3lnx 8) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
9. |
|
|
dx |
|
|
(3lnx 8)2 d(3lnx 8) |
|
|
C |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
(3lnx 8)3 |
C. |
|
|||||||
|
|
|||||||||||
9 |
|
arcsin3 x |
|
|
|
|
arcsin4 x |
|
||||
10. |
|
dx |
|
arcsin3 xd(arcsin x) |
C. |
|||||||
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
1 x2 |
4 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
Замена переменных может проводиться еще по одной схеме. Рассмотрим ее на примерах.
Примеры:
1. cos(7x 3)dx.
Обозначим аргумент косинуса одной буквой: t 7x 3. Теперь вычисляем равенство для дифференциалов:
t'dt (7x 3)'dx; dt 7dx.
Отсюда dx dt . 7
Теперь выполним замену: |
|
|
|
|
|
||||||
|
t 7x 3; |
|
dt |
|
1 |
|
1 |
|
|||
cos(7x 3)dx |
dt 7dx; |
cost |
|
costdt |
sint C |
||||||
|
|
|
|||||||||
|
dx |
1 |
dt. |
7 |
7 |
7 |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
1sin(7x 3) C
7
(в конце вместо t вновь подставили его значение 7х+3).
|
|
|
|
3x2 6x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 3x2 x 5 t; |
|
|
|
|
|
dt |
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
2. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
dt (3x2 6x 1)dx. |
|
|
|
|
|
|
|
t |
3dt |
||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
x3 |
3x2 x 5 2 |
t2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
t 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
C 3 |
t C 3 x |
|
3x |
|
x 5 C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
sinx |
|
|
|
cosx t; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
3. tgxdx |
dx |
|
|
|
|
|
ln |
|
t |
|
C ln |
|
cosx |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
cosx |
|
dt sinxdx. |
t |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
xdx |
|
|
t x2 a; |
|
|
|
|
1 |
|
|
dt |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
4. |
|
|
|
|
|
dt 2xdx; |
|
|
|
|
ln |
|
t |
|
C |
ln |
x2 |
a |
C. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
t |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
x |
a |
xdx |
dt |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
C.