|
B3 |
|
|
... + |
Bλe |
|
|
+ ... + |
|
|
C1x + D1 |
|
|
|
|
C2 x + D2 |
|||||||||||||||||
+ |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
(x2 + p x + q )2 |
+ |
|||||||||||||||||
(x − c)3 |
(x − c)λe |
x2 + p x + q |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
|
|
||
|
|
|
|
CS |
x + DS |
|
|
|
|
K |
x + M |
1 |
|
|
|
|
|
|
K |
2 |
x + M |
2 |
|
|
|||||||||
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
+ ... + |
|
|
|
+ ... + |
|
|
|
|
|
+ |
(x2 + pr x + qr )2 |
+ |
|||||||||||||||||||||
(x2 + p x + q )S1 |
|
x2 + pr x + qr |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ ... + |
|
|
KSr x + DSr |
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
(x2 + pr x + qr )Sr |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
И |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Д |
||||||||||||||||
где Ai , Bi ,Ci , Di , Ki ,Mi – действительные числа. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
На практике рациональную дробь раскладывают на элементар- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
ные методами, которые мы изложим на примерах. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
Примеры. |
|
|
|
|
3x2 − 5x +12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
1. Разложить дробь |
|
|
|
|
в сумму элементарных |
||||||||||||||||||||||||||||
|
(x − |
1)(x − 2)(x + 3) |
|||||||||||||||||||||||||||||||
дробей. |
|
б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Решение. Выпишем сумму простейших дробей с неопределен- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
ными коэффициентами на основании теоремы 3. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
3x2 − 5x |
+12 |
= |
|
A |
|
+ |
|
B |
|
+ |
C |
|
= |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
+ 3 |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
(x −1)(x − 2)(Аx + 3) x −1 x − 2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
(пр ведем сумму дро ей к о щему знаменателю) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
С |
A(x − 2)(x + 3) + B(x −1)(x + 3) + C(x −1)(x − 2) . |
||||||||||||||||||||||||||||||||
= |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x −1)(x − 2)(x + 3) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
иИз данного равенства видно, что первая и последние дроби сов- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
падают. Так как у них одинаковые знаменатели, то и их числители равны:
3x2 − 5x +12 = A(x − 2)(x + 3) + B(x −1)(x + 3) + C(x −1)(x − 2). (40)
136
Получили основное равенство (40), из которого найдем неопре-
деленные коэффициенты А, В, С. Их можно найти двумя способами.
1-й способ (метод неопределенных коэффициентов). Преобразу-
ем равенство (40) к виду
3x2 − 5x +12 = (A + B + C)x2 + (A + 2B − 3C)x |
И |
||
+ (−6A − 3B + 2C) . |
|||
Приравняем коэффициенты при одинаковых степенях х в обеих |
|||
частях равенства, получим систему уравнений |
|
||
A + B + C = 3; |
|
|
|
|
|
|
|
A + 2B − 3C = −5; |
|
||
|
|
|
|
− 6A − 3B + 2C =12. |
|
||
А |
|
||
Решив эту систему, найдем |
|
|
|
A = − 5 ; B = |
14; C = |
27. |
|
2 |
5 |
10 |
|
б |
|
|
|
2-й способ (метод частных значенийД). В равенство (40) будем |
|||
вместо х подставлять различные значения х и получать уравнения, |
|||
связывающие неопределенные коэффициенты. Значения х подбираем |
||||||
|
при |
|
ыли максимально простыми: |
|||
так, чтобы получающиеся уравнения |
||||||
• |
при х = 2 уравнен е (40) имеет вид |
|
||||
С |
3 22 |
− 5 2 +12 = A 0 + B(2 −1)(2 + 3) + C 0; |
||||
|
|
14 = 5B; |
B = 14 |
; |
||
• |
х =1 |
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
3 12 − 5 1+12 = A(1− 2)(1+ 3) + B 0 + C 0; |
||||
|
|
|
|
10 = −4А; А = − 5 |
; |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
137
• при х = –3
|
|
|
|
|
|
3 32 − 5 3 +12 = A 0 + B 0 + C(−3 −1)(−3 − 2); |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
54 = 20С; |
|
С = |
27. |
|
|
И |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
Теперь мы можем выписать сумму простейших дробей: |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
14 |
|
|
27 |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
3x2 − 5x +12 |
|
|
|
|
− |
Д |
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
(x −1)(x − 2)(x + 3) |
= |
|
|
|
|
|
+ |
|
x − 2 |
+ |
x + 3 |
. |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 − 2x −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
2. Разложить дробь |
|
(x −1)2 |
(x |
+ |
2)3 |
|
на элементарные. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
Решение. По теореме 3 имеем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
x3 − |
2x −1 |
|
|
|
A |
|
|
|
B |
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
D |
|
|
E |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
2 |
|
3 |
= |
|
|
+ |
|
|
|
2 |
|
+ |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
2 |
+ |
|
|
|
3 |
= |
|
|
|
|
(x −1) |
|
(x + 2) |
|
|
|
x −1 |
|
(x −1) |
|
|
|
x + 2 (x + 2) |
|
|
(x + 2) |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
и |
2)3 + C(x −1)2 (x + 2)2 + D(x −1)2 (x + 2) + E(x −1) |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
= |
A(x |
−1)(x + |
2)3 |
+ B(x + |
2 |
. |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x −1)2 (x + |
2)3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Вып сываем равенство для числителей: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
x3 − 2x −1 = A(x −1)(x + 2)3 + B(x + 2)3 + C(x −1)2 (x + 2)2 + |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
+ D(x −1)2 (x + 2) + E(x −1)2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(41) |
|||||||||||||||||
|
|
При х =1 получаем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
13 − 2 1 −1 = A 0 + B 33 + C 0 + D 0 + E 0; |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
С |
|
|
|
|
|
|
|
|
27B = −2; B = − |
|
2 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
27 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
138
При х = –2 получаем
(−2)3 − 2 (−2) −1 = A 0 + B 0 + C 0 + D 0 + E (−3)2 ;
|
|
+ 9E = −5; E = − |
5. |
|
|
|
И |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
Теперь продифференцируем обе части равенства (39): |
||||||||||||||
|
3x2 − 2 = A(x + 2)3 + 3A(x −1)(x + 2)2 + 3B(x + 2)2 + |
|||||||||||||
+ 2C(x −1)(x + 2)2 + 2C(x −1)2 (x + 2) + 2D(x −1)(x + 2) + |
||||||||||||||
+ D(x −1)2 + 2E(x −1). |
|
|
А |
|
|
|
(42) |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
При х = 1 получаем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б |
3 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
||||
|
3 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
1 |
|
− 2 = A 3 +Д3B 3 ; |
|||||||||||
При |
|
3 |
|
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 = |
3 |
|
|
A + 27 − |
27 |
; |
A = |
9 |
. |
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
х = –2 получаем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
С |
3 (−2)2 − 2 = (−3)2 D + |
2(−3)E; |
|
|
||||||||||
|
|
|
||||||||||||
|
10 = 9D − 6E; |
|
|
|
|
5 |
|
D = |
20 |
. |
||||
|
10 = 9D − 6 − |
9 |
; |
27 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Далее можно еще раз продифференцировать равенство (42) и положить х = –2, однако, так как остался неизвестен только один коэффициент, поставим в равенство (40), можно и в (42), некоторое значение x , получим (при х = 0)
−1 = −8А + 8В + 4С + 2D + E.
139