5
2.2.2. Вычисление интеграла вдоль пространственной кривой
Рассмотрим гладкую кривую , заданную параметрическими уравнениями:
= ( )
{ = ( ), [ ; ], где ( ), ( ), ( ) - непрерывно-дифференцируемые функции.
= ( )
Для дальнейших выкладок нам потребуется формула для длины кривой. Как известно (см. [4], . ), длина кривой вычисляется по формуле:
|
|
| | = ∫ √( ′)2 + ( ′)2 + ( ′)2 |
|
. |
|
|
|||
|
|
|
|
̆ |
|
- имеем: |
|||
Соответственно, для длины дуги = | |, где ( ( ), ( ), ( )) |
|||||||||
|
= ( ) = ∫ √( ′)2 + ( ′)2 + ( ′)2 |
, |
≤ ≤ . |
|
|||||
При этом производная функции ( ) равна: |
|
|
|||||||
|
|
|
|
||||||
′( ) = √( ′( ))2 + ( ′( ))2 + ( ′( ))2 > 0 |
[ ; ], что обеспечивает строгое |
||||||||
возрастание функции ( ).
Теорема 2.5.
Пусть - гладкая кривая - задана параметрическими уравнениями:
= ( )
{ = ( ), [ ; ]; пусть функция ( , , ) непрерывна на кривой .
= ( )
Тогда справедлива формула:
∫ |
( , , ) = ∫ ( ( ), ( ), ( )) ∙ √( ′)2 + ( ′)2 + ( ′)2 |
|
. |
Доказательство. |
|
В пункте 2.2.1 получена формула: ∫ |
( , , ) = ∫0| | ( ( ), ( ), ( )) . |
Сделаем замену переменной в этом определенном интеграле:
= ( ) = ′( ) = √( ′)2 + ( ′)2 + ( ′)2 [ ( ) = ( ( )) = ( ), ( ) = ( ( )) = ( ), ( ) = ( ( )) = ( )]
0 ≤ ≤ | | ≤ ≤
∫0| | ( ( ), ( ), ( )) = ∫ ( ( ), ( ), ( ))√( ′)2 + ( ′)2 + ( ′)2 .
Теорема доказана.
Пример 2.2.
Вычислить криволинейный интеграл 1 рода = ∫ , где - коническая
|
|
|
|
= ∙ |
|
|
|
|
винтовая линия (винтовая линия на конусе): |
{ = ∙ , [0; √2]. |
|||||||
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= ∙ , |
= ∙ , = |
|
|
|
|||
∫ = [ |
′( ) = − ∙ , |
′( ) = + ∙ , |
′( ) = 1 |
|||||
|
|
|
|
|
] = |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= √( ′)2 + ( ′)2 + ( ′)2 = √2 + 2
= ∫0√2 ∙√2 + 2 = 12 ∫0√2 √2 + 2 (2 + 2) = 13 √(2 + 2)3|√02 = 13 (8 − 2√2) = 23 (4 − √2). Ответ: = 23 (4 − √2).
6
2.2.3. Вычисление интеграла вдоль плоской кривой
= ( )
Вслучае плоской кривой , заданной параметрическими уравнениями: { = ( ),
[ ; ] - имеем следующую формулу для вычисления криволинейного интеграла 1 рода:
∫ ( , ) = ∫ ( ( ), ( ))∙√( ′)2 + ( ′)2 .
Если кривая задана явным уравнением: = ( ), [ ; ] - то формула принимает вид:
∫ ( , ) = ∫ ( , ( ))∙√1 + ( ′( ))2 .
Если кривая задана уравнением в полярных координатах: = ( ), [ ; ] - то формула примет вид:
∫ ( , ) = ∫ [ ( ) , ( ) ]∙√ 2 + ( ′ )2 .
Эти формулы являются следствием формул длины плоской кривой при различных способах задания этой кривой ([4], . ):
| | = ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| | = ∫ √1 + ( ′( ))2 |
|
|
| | = ∫ √ 2 |
+ ( ′ )2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
√ |
( ′)2 + ( ′)2 |
, |
, |
. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Пример 2.3. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
Вычислить криволинейный интеграл 1 рода = ∫ |
1 |
, |
где – отрезок прямой, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
соединяющей точки (1; 1) |
|
|
и (2; 3). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
Уравнение отрезка прямой линии , проходящей через две заданные точки (1; 1) и |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(2; 3) имеет вид (рис. 2.3): |
|
|
|
= 2 − 1, [1; 2]. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
Применим формулу: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ ( , ) = ∫ ( , ( ))∙√1 + ( ′( ))2 , |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
где = ( ) = 2 − 1, |
|
′( ) = 2. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
′)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
∫ = |
∫1 ∙√1 + |
|
= ∫1 (2 −1)∙√5 = |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
= √5∙∫1 |
|
|
|
|
|
= √5∙∫1 ( |
|
|
− |
|
) = |
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
(2 −1) |
2 −1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
∙ ( |
2 −1 |
) |2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
= √5 |
= √5∙( |
− 1) = √5 |
∙ 1,5. |
|
|
Рис. 2.3. Иллюстрация |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
к Примеру 2.3 |
|
||
Ответ: |
= √5∙ 1,5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
2.3. Приложения криволинейного интеграла 1 рода
Физические приложения
Масса кривой:
= ∫ ( , , ) - для пространственной кривой,
= ∫ ( , ) - для плоской кривой,
где ( , , ) или ( , ) - линейная плотность массы, распределенной вдоль кривой .
Электрический заряд кривой:
= ∫ |
(, , ) - для пространственной кривой, |
= ∫ |
(, ) - для плоской кривой, |
где ( , , ) или ( , ) - линейная плотность заряда, распределенного вдоль кривой .
7
Геометрические приложения
Длина кривой: | | = ∫ |
1∙ . |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Площадь цилиндрической поверхности: |
|
|
|
|
|
(цил.) = ∫ ( ) = |
∫ ( , ) . |
|
= ( , ) |
||
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
Здесь цилиндрическая поверхность цил. |
|
|
|
||
(рис. 2.4) задается условиями: |
|
|
|
|
|
- образующая параллельна оси ; |
|
|
|
|
|
- направляющей служит кривая , лежащая |
|
|
цил. |
||
|
|
|
|||
в плоскости ; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
- сверху поверхность ограничена кривой: |
|
||||
|
|
|
|
||
= ( , ) |
|
Рис. 2.4. Площадь цилиндрической |
|||
{ ( , ) . |
|
|
поверхности |
||
Механические приложения
Статические моменты плоской кривой относительно координатных осей и :
= ∫ |
) |
, |
= ∫ |
) |
. |
||
∙(, |
∙(, |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Статические моменты пространственной кривой относительно координатных плоскостей , и :
|
= |
|
∫ |
|
|
|
|
) |
, |
|
|
|
|
= |
∫ |
|
|
|
) |
, |
|
|
= |
∫ |
|
|
) |
. |
||||||||
|
|
∙(, , |
|
|
|
|
∙(, , |
|
∙(, , |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Координаты центра тяжести (0, 0) - плоской кривой |
и (0, 0, 0) - |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
пространственной кривой: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
1 |
∙ , |
|
= |
1 |
∙ |
- для плоской кривой; |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
= |
1 |
∙ , |
= |
1 |
∙ |
|
, |
|
= |
1 |
∙ |
- для пространственной кривой. |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Моменты инерции плоской кривой относительно осей координат , и |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
точки - начала координат: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
= |
∫ |
2 |
|
|
) |
|
|
= |
∫ |
|
2 |
|
|
|
|
) |
, |
= + = ∫ ( |
2 |
+ |
2) |
|
) |
. |
||||||||||||
|
|
∙(, , |
|
∙(, |
|
|
∙(, |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Моменты инерции пространственной кривой относительно координатных плоскостей , и , относительно координатных осей , и и относительно точки - начала координат:
|
= ∫ |
|
2 |
|
|
|
) |
|
|
|
|
|
= |
∫ |
|
2 |
) |
, |
|
|
= ∫ |
|
2 |
) |
, |
|
||
|
∙(, , , |
|
|
|
|
∙(, , |
|
|
∙(, , |
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
= |
∫ (2 + 2)(, , ) , |
= |
∫ |
( 2 + 2)(, , ) , |
= |
∫ ( 2 + 2)(, , ) , |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
= |
|
+ |
+ |
= |
1 |
( + + ) = |
∫ |
( 2 + 2 + 2)∙(, , ) . |
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Пример 2.4. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
Найти длину одного витка винтовой линии |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
= ∙ |
[0; 2 ] (рис. 2.5). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
: { = ∙ , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Применим формулу: | | = ∫ |
1∙ , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
где = √(′)2 + (′)2 + (′)2 . Здесь имеем: |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
′ = −∙ , |
′ |
|
|
′ |
|
|
|
|
Рис. 2.5. К Примеру 2.4 |
|||||||||||||||||||
= ∙ , |
|
= , |
= √2 + 2 |
. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
8
|
В результате получим: | | = ∫02 √2 + 2 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
= 2∙√2 + 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Ответ: | | = 2∙√2 + 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Пример 2.5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Найти площадь боковой поверхности |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
прямого кругового цилиндра с радиусом |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
основания и высотой . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Введем систему координат так, чтобы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
основание цилиндра лежало в плоскости , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
начало координат совпадало с центром круга, а ось |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
была параллельна образующей цилиндра (рис. 2.6). |
|
|
|
|
Рис. 2.6. К Примеру 2.5 |
|
||||||||||||||||||||||||
|
Направляющей цилиндрической поверхности |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
будет окружность радиуса . Ограничивающая сверху кривая имеет уравнение: |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= ( , ) = , где ( , ) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
Следовательно, получаем: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
(цил.) = ∫ |
( , ) = ∫ = ∙∫ |
= ∙| | = 2∙ . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответ: бок. |
цил. = 2∙ . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Пример 2.6. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Найти площадь той части боковой поверхности |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
прямого кругового цилиндра, которая лежит «под» |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
винтовой линией: { = ∙ sin , [0; 2 ] (рис. 2.7). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рис. 2.7. К Примеру 2.6 |
|
||||||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
( , ) = [ = ∙ sin ] = ∫02 ∙ √ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
(цил.) = ∫ |
(′)2 |
+ (′)2 |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
= ∫0 ∙ √(− ∙ sin ) |
2 |
+ ( ∙ |
)2 |
= ∙ ∫0 |
= |
|
|0 |
|
= 2 |
. |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Ответ: ( |
|
) = 22 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
цил. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 2.7. |
|
|
Найти массу эллипса 2 + 2 = 1, если
2
плотность массы в точке ( , ) равна (, ) = | |.
Решение.
Учитывая симметричность эллипса относительно осей координат (рис. 2.8) и четность функции | |, можно найти массу четверти эллипса и умножить результат на 4.
1
√2
Рис. 2.8. К Примеру 2.7
Эллипс можно задать параметрическими уравнениями: { = √2 ∙ , [0; 2 ].
=
Применим формулу для вычисления массы:
|
|
|
( , ) = ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
= ∫ |
( ( ), ( ))∙√ |
(′)2 + (′)2 |
. |
|
|
||||||||||
Вычислим массу первой четверти эллипса: |
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
( ( ), ( ))∙√ |
(′)2 + (′)2 |
= ∫ |
|
|
( )∙√ |
(′)2 |
+ (′)2 |
= |
||||||
= ∫2 |
2 |
|||||||||||||||
4 |
||||||||||||||||
0 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
||||||||
9
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( ) = ∫1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
∙√22 + 2 |
= − ∫ |
|
√2 − 2 |
|
√2 − 2 |
= |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
= ∫2 |
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
) |10 = |
1 |
|
|
1 |
|
|
+ |
1 |
|
= 4∙( |
|
|
1 |
) = + 2. |
|||||||||||||||||||||||||
= ( |
+ |
∙ √2 − 2 |
+ |
= |
+ |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
√2 |
|
√2 |
2 |
4 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||
Ответ: = + 2. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Пример 2.8. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
Найти координаты центра масс контура |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
однородного сферического треугольника, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
расположенного в первом октанте (рис. 2.9): |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
+ |
2 |
+ |
2 |
|
|
= |
2 |
, ≥ 0, ≥ 0, ≥ 0. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
Пусть (0, 0, 0) - центр масс |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
заданного контура. Применим формулы: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
= |
1 |
∙ |
|
= |
1 |
|
∙∫ ∙(, , ) , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
∙∫ ∙(, , ) , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
= |
|
∙ |
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
= |
1 |
|
∙ |
|
|
= |
1 |
∙∫ ∙(, , ) , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рис. 2.9. К Примеру 2.8 |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
= ∫ ( , , ) .
Учитывая, что контур – однородный, т.е. ( , , ) = = , получаем:
|
|
|
|
= ∫ |
|
|
= ∙∫ |
|
|
|
= ∙| |, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
= |
1 |
|
∙∫ |
|
∙ = |
1 |
|
|
∙ ∫ |
|
= |
1 |
|
∙∫ |
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∙| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
1 |
|
∙∫ |
|
∙ = |
1 |
|
|
|
∙ ∫ |
|
= |
1 |
∙∫ |
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∙| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
= |
|
|
1 |
∙∫ |
∙ = |
1 |
|
∙ |
∫ |
|
|
|
|
= |
1 |
|
∙∫ |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∙| | |
|
|
|
|
|
|
|
| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
Вычислим ∫ |
|
|
. Разобьем контур на три кривые: = 1 2 3, где |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
: |
{ |
2 + 2 = 2 |
, |
: { |
2 + 2 = 2 |
|
: { |
2 |
+ 2 |
= 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- четверти окружностей радиуса ; |
||||||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
= 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
= 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
= 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
следовательно: | | = 3∙ |
2 |
= |
|
3 |
|
1 |
|
|
|
= |
2 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
По свойству аддитивности имеем: |
∫ |
|
= ∫ 1 + ∫ 2 + ∫ 3 . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
∫ 1 = ∫ 1 0 = 0; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
{ |
= ∙ |
, 0 ≤ ≤ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
2 |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
∫ 2 = [ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
] = ∫0 ∙ ∙ = ∙ |0 |
= ; |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= √(′)2 + (′)2 = ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
{ = ∙ , |
0 ≤ ≤ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
∫ |
= [ |
|
|
] = ∫ |
2 |
∙ ∙ = 2∙ |2 |
= 2; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
||||||||
|
|
= √(′)2 |
|
+ (′)2 |
= ∙ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
∫ = 0 + 2 + 2 = 22. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Аналогично получим: |
∫ |
= 22 |
|
и ∫ |
|
= 22. |
Следовательно: |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
= |
|
= |
|
|
= |
1 |
∙∫ |
|
= |
1 |
∙∫ |
|
= |
1 |
∙∫ |
= |
2 |
∙22 = |
4 |
. |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
0 |
|
|
0 |
|
|
0 |
|
|
| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| | |
|
|
3 |
|
3 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Ответ: ( |
4 |
, |
4 |
, |
4 |
) - центр масс. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
3 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||