|
sin 4t sin 2t |
|
|
|
|
1 |
|
cos 2t |
|
|||||||||
L |
|
|
|
|
|
|
= |
L |
|
|
|
|
|
|
− |
|||
|
|
|
t |
|
2 |
|
|
t |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
1 |
|
cos 2t |
|
|
cos 6t |
1 |
|||||||||||
= |
|
|
|
L |
|
|
|
− L |
|
|
|
|
|
|
= |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
2 |
|
t |
|
|
t |
|
|
|
2 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
=1 ln p2 +36 .
4 p2 + 4
|
cos 6t |
|
1 cos 2t |
|
|
1 cos 6t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
= L |
|
|
|
|
|
|
|
− L |
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
t |
|
|
2 |
|
|
t |
|
|
2 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
∞ |
|
|
p |
|
|
∞ |
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
ln(p |
2 |
+ 4)− |
1 |
|
2 |
|
|
∞ |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
∫ |
|
|
|
|
|
dp −∫ |
|
|
|
|
|
|
dp |
= |
|
|
|
|
|
ln( p |
|
+36) |
|
= |
|||||||||
p |
2 |
+ 4 |
p |
2 |
+ |
36 |
2 |
|
|
2 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
p |
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
§ 6. Згортки функцій
Згорткою неперервних функцій f1(t) i f2(t) ( позначають f1(t)* f2(t) ) дійсної змінної 0 ≤ t ≤ ∞ називається наступний інтеграл
t |
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
∫ f1 (t −t0 ) f (t0 )dt0 , тобто, f1 (t) * f2 (t) = ∫ f1 (t −t0 ) f (t0 )dt0 . |
|
|
( 12 ) |
|||||||
0 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
Таким чином, згортка є дією, яка парі функцій з деякої множини функцій |
||||||||||
ставить у відповідність визначену функцію з цієї множини. |
|
|
|
|
|
|||||
Приклад. Знайти згортку функції f(t)=t·sint . |
|
|
|
|
|
|||||
Розв’язок. Згідно формули (12) знаходимо: |
|
|
|
|
|
|||||
Оскільки |
f1 (t) = t, f2 (t) = sin t , то |
|
|
|
|
|
|
|
||
f (t) = f1 * f2 = ∫t |
(t −t0 ) sin t0 dt0 = t∫t |
sin t0 dt0 |
−∫t |
t0 sin t0 dt0 = −tcos t0 |
|
t0 − ∫t |
t0 sin t0 dt0 = |
|||
|
||||||||||
|
||||||||||
|
0 |
0 |
|
0 |
|
0 |
|
|
|
|
= −t cos t +t − ∫t |
t0 sin t0 dt0 =(u = t0 ; dv = sin t0 dt0 )= −t cos t +t + (t0 cos t0 −sin t0 ) |
|
t0 = |
|||||||
|
||||||||||
|
||||||||||
= −t cos t +t +t cos t −sin t = t −sin t.
Отже, згортка функції f(t)=t·sint=t-sint.
§ 7. Зображення періодичних функцій
Теорема. Якщо функція f(t) є періодичною з періодом Т, то її зображення F(p) знаходимо згідно формули:
F( p) = L[ f (t)] = |
|
1 |
T∫ f (t)e−pt dt. |
( 13 ) |
||
|
−pT |
|||||
|
|
1 −e |
|
0 |
|
|
Приклад. Знайти зображення періодичної функції |
|
|||||
f (t) = |
|
|
t; |
0 ≤ t <1; |
|
|
f (t + 2) = |
|
−t; |
1 ≤ t < 2. |
|
||
|
2 |
|
||||
Розв’язок. Графік заданої функції має вигляд:
f(t)
1
t
0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
11
Згідно формули(13), знаходимо
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
−pt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
−pt |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
−pt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
F( p) = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ f (t)e dt. = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
−2 p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
1 |
−e |
1 |
−e |
−2 p |
∫te dt + ∫(2 −t)e dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
інтегруючи отримані інтеграли за частинами, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
u = t |
|
|
|
|
|
|
|
|
du = dt |
|
|
|
u = 2 −t |
|
|
|
|
du = −dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
dv = e−pt |
|
|
v = − |
1 |
e−pt |
|
|
dv = e−pt |
|
|
|
v = − |
1 |
e−pt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
знаходимо: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
−pt |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
−pt |
|
|
|
|
|
2 |
−t |
|
|
−pt |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
−pt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
1 |
−e |
−2 p |
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
p |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
p |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
(1 −e |
−p |
) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
1 −e |
−p |
|
|
|
1 |
|
e |
p / 2 |
−e |
−p / 2 |
|
|||||||||||||||||||||
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
−2 p |
− |
|
e |
−p |
+ |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
= |
|
= |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
1 |
−e |
−2 p |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
p |
2 |
|
|
|
|
|
p |
2 |
|
|
|
p |
2 |
(1 −e |
−2 p |
) |
|
|
p |
2 |
(1 + e |
−p |
) |
|
p |
2 |
e |
p / 2 |
+ e |
−p / 2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
= |
|
1 |
th |
|
p |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
p2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Розділ ІІ. Обернене перетворення Лапласа
Прямим перетворення Лапласа деякої функції f(t), яка відповідає певним умовам, ( заданих у §1 розділу І ), полягає в тому, що за її оригіналом знаходимо її зображення F(p), тобто L[ f (t)] = F( p) . Якщо потрібно розв’язати обернену задачу: за відомим
зображенням F(p) знайти оригінал, тобто функцію f(t), то таку дію називають оберненим перетворенням Лапласа і позначають L−1[F( p)].
Отже, пряме перетворення дає зображення функції, а обернене перетворення – її оригінал.
|
−1 |
|
|
p |
|
|
|
−1 |
|
|
p |
|
|
−1 |
|
|
a |
|
|
|
|
|||
Наприклад: |
L |
|
|
|
|
|
|
= cos at, |
L |
|
|
|
|
|
|
= chat, L |
|
|
|
|
|
|
= sin at |
та |
|
2 |
+ a |
2 |
|
2 |
− a |
2 |
|
2 |
+ a |
2 |
|||||||||||||
|
|
p |
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
||||||
інші.
Для знаходження оригіналу зображення потрібно вміти знаходити початкову функцію, зображенням якої є правильний раціональний дріб, тобто
F( p) = |
Gn−1 ( p) |
. |
( 14 ) |
|
|||
|
P ( p) |
|
|
|
n |
|
|
Будь-який правильний раціональний дріб можна представити у вигляді суми елементарних дробів чотирьох типів:
Ι. p A− a .
ΙΙ. |
|
|
A |
|
|
|
|
||
|
|
. |
|
|
|
|
|||
(p − a)k |
|
|
|
|
|||||
ΙΙΙ. |
|
Ap + B |
, де корені знаменника комплексні, тобто |
α 2 |
− β < 0. |
||||
|
p2 |
+αp + β |
4 |
||||||
|
|
|
|
|
|
||||
ΙV . |
|
Ap + B |
|
, де k ≥ 2, корені знаменника комплексні. |
|
||||
(p2 |
+αp + β)k |
|
|||||||
Знайдемо початкові функції (оригінали) для виписаних елементарних дробів. Для дробу І типу маємо:
12
−1 |
A |
|
|
|
at |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
L |
|
|
|
= |
Ae |
|
. |
|
|
|
|
|
|
(15) |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
p − a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Для дробу ІІ типу : |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
−1 |
|
A |
|
|
|
|
1 |
|
|
k −1 |
|
at |
|
|
|||
L |
|
|
|
|
|
|
= |
A |
|
|
|
t |
|
e |
|
. |
(16) |
|
|
|
k |
|
(k −1)! |
|
|
||||||||||
|
( p − a) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Для дробу ІІІ типу спочатку зробимо тотожні перетворення :
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
|
|
|
|
|
|
|
|
Aα |
|
|
|
|
|
|||||
|
Ap + B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ap + B |
|
|
|
|
|
|
|
A p + |
|
|
|
+ B − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
||||||||||||||||
|
p2 +αp + β |
|
|
|
|
α |
|
2 |
|
|
|
|
|
α2 |
2 |
|
|
|
|
α |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α2 |
|
2 |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
β |
− |
|
|
+ |
|
|
|
β |
− |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
2 |
|
+ |
|
|
4 |
|
|
p |
|
2 |
|
|
+ |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(17) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
p + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Aα |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
= A |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α2 2 |
B − |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α2 2 |
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
+ |
α |
|
2 |
|
|
β |
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
2 |
|
|
|
|
β − |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
p |
2 |
|
+ |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p + |
|
2 |
|
|
+ |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Позначивши відповідно перший і другий доданки |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Aα |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p + 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
C = A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
i D = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 , |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
α 2 |
|
|
|
|
|
α2 |
|
|
|
|
α |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
α2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
β − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
β |
− |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
p + |
|
|
|
|
+ |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
p + |
|
2 |
|
|
|
|
+ |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
знаходимо їх оригінали: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
−1 |
|
|
|
|
−α t |
|
|
|
|
|
|
|
α2 |
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
Aα |
|
|
e− |
|
2 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α2 |
|
||||||||||||
|
L |
[C]= Ae |
|
2 |
cos t |
β − |
|
|
, L |
|
[D]= B − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
sin t |
|
β − |
|
. |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
β − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Таким чином у кінцевому результаті маємо:
|
|
|
|
|
|
|
|
−1 |
|
Ap + B |
|
|
−α t |
|
|
L |
|
|
|
= e |
2 |
Acos t |
|
2 |
|||||||
|
p +αp + β |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α |
2 |
|
|
B − |
Aα |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
||||||||
β − |
|
|
+ |
|
|
2 |
|
|
sin |
|
t |
|
4 |
|
|
|
α |
2 |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
β − |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|||
β − α2
4
. (18)
Оскільки обчислення елементарного дробу IV типу пов’язане з громіздкими перетвореннями, то його тут не наводимо.
Взагалі для знаходження оригіналів від раціональних зображень служить наступна теорема.
Теорема. Якщо зображення F(p) є правильною дробово-раціональною функцією,
тобто F( p) = Gn−1 ( p) і знаменник має корені p1, p2, … , pn кратності r1, r2, … , rn , то
Pn ( p)
відповідний оригінал знаходимо за допомогою лишків
f (t) |
= L−1 [F( p)]= ∑res Gn−1 ( p) |
|||||
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
k =1 |
|
|
Pn ( p) |
|
n |
1 |
lim |
rk −1 |
|
|
|
= ∑ |
|
d |
|
( p − |
||
(rk −1)! p → pk |
rk −1 |
|
||||
k =1 |
dp |
|
|
|||
e pt =
pk )rk Gn−1 ( p) e pt .
(19)
Pn ( p)
13
Розглянемо приклади знаходження оригіналів за заданими зображеннями, розвинувши їх дробово – раціональні вирази на прості дроби.
= p +3
Приклад 1. Знайти оригінал f(t), якщо F( p) ( ) . p p −1 ( p + 2)
Розв’язок. Розкладемо задане зображення F(p) на елементарні дроби:
p +3 |
= |
A |
+ |
B |
|
+ |
C |
. |
|
p( p −1)( p + 2) |
p |
p −1 |
p + 2 |
||||||
|
|
|
|
||||||
Коефіцієнти А, В і С знаходимо згідно методу невизначених коефіцієнтів:
p +3 = A(p −1)(p + 2)+ Bp(p + 2)+Cp(p −1).
При p = 0 : 3 = −2A;
при |
p =1: |
4 = 3B; |
A = − |
3 |
, |
B = |
4 |
, |
C = |
1 |
. |
|
2 |
3 |
6 |
||||||||||
при |
p = −2 : |
1 = 6C; |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Тоді зображення, після розвинення на прості дроби, матиме вигляд:
|
|
|
|
|
|
|
|
F(p) = |
|
|
|
p +3 |
|
|
|
|
|
|
=− |
3 |
|
|
1 |
+ |
|
4 |
|
|
|
1 |
|
+ |
|
1 |
|
|
|
1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p(p −1)(p +2) |
2 |
|
p |
|
|
|
p −1 |
|
|
|
p +2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
Знаходимо оригінал функції f(t): |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
−1 |
p +3 |
|
|
|
|
|
|
−1 |
3 |
|
1 |
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
−1 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
f (t) = L |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
L |
− |
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
= L |
− |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
−1)( p + 2) |
2 |
p |
3 |
|
|
p |
−1 |
6 |
|
p + 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
p( p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
−1 |
|
4 |
|
1 |
−1 |
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
3 |
|
|
4 |
|
|
|
−1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
−1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
3 |
|
|
4 |
|
t |
|
1 |
|
−2t |
|
||||||||||||||||||
+ L |
|
|
|
|
|
|
+ L |
|
|
|
|
|
|
|
|
= − |
|
|
|
+ |
|
|
|
L |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
L |
|
|
|
|
|
|
|
|
= − |
|
|
|
+ |
|
e |
|
+ |
|
e |
|
. |
|||||||||||
3 |
|
|
6 |
p + 2 |
2 |
|
3 |
|
|
|
− |
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
6 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
p −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
p |
|
+ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
Приклад 2. Знайти оригінал f(t), якщо F( p) = |
|
|
p2 |
|
+ 2 p +5 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
p3 −8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Розв’язок. Розвинемо задане зображення F(p) на елементарні дроби:
|
|
p2 + 2 p +5 |
= |
|
p2 + 2 p +5 |
|
= |
|
A |
+ |
Bp +C |
|
|
|
. |
|
|
||||||||
|
|
p3 −8 |
|
|
(p − 2) (p2 + 2 p + 4) |
p − 2 |
p2 + 2 p + 4 |
|
|
||||||||||||||||
|
Коефіцієнти А, В і С знаходимо аналогічно, як у попередньому прикладі, згідно |
||||||||||||||||||||||||
|
методу невизначених коефіцієнтів: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
p 2 + 2 p + 5 = A(p 2 + 2 p + 4 )+ (Bp + C )(p − 2 ); |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
При |
p = 2 : |
13 = 12 A; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
при |
p = 0 : |
|
|
5 = 4 A − 2C ; |
A = 13 |
, |
B = − |
1 |
|
|
, |
|
C = − 1 . |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
3 |
|
||||
|
|
при |
p 2 : |
|
|
|
1 = A + B ; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Тоді |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p2 + 2 p +5 |
|
|
13 |
1 |
1 |
p + 4 |
|
13 |
1 |
|
|
|
|
1 |
( p +1) +3 |
|
||||||||
|
|
p3 −8 |
= 12 |
p −2 |
−12 p2 + 2 p + 4 = |
12 |
p − 2 |
− |
12 |
( p +1)2 + ( 3)2 |
= |
||||||||||||||
|
13 |
1 |
1 |
|
( p +1) |
3 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
= |
12 p − 2 − |
12 |
( p +1)2 + ( 3)2 |
− 12 |
|
. |
|
|
|
|
|||||||||||||||
( p +1)2 + ( 3)2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Знаходимо оригінал f(t):
14
f (t) = |
−1 |
[F( p)] |
−1 |
p2 |
+ 2 p +5 |
|
−1 |
13 1 |
|
|
|
− |
1 |
|
|
( p +1) |
|
− |
3 |
|
|
3 |
|
|
= |
|||||||||||||||||||||
L |
|
= L |
|
p |
3 |
−8 |
|
= |
L |
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
12 |
|
2 |
|
2 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12 p − 2 |
|
|
( p +1) |
+ ( 3) |
|
|
( p +1) |
+ ( |
3) |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
= |
−1 |
13 |
|
1 |
|
−1 |
1 |
|
|
|
( p +1) |
|
|
|
−1 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
L |
|
|
p − 2 |
|
− L |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
− L |
|
12 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
12 |
|
|
|
12 |
|
( p +1) |
2 |
+ ( |
3) |
|
|
|
( p + |
1) |
2 |
+ ( |
3) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
= |
13 e2t − |
1 e−t cos( |
3t) − |
|
|
3 e−t |
sin( |
3t) = |
1 [13e2t |
−e−t cos( |
|
3t) − |
3e−t sin( 3t)]. |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
12 |
|
|
|
12 |
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
У деяких випадках, для знаходження оригіналу за його зображенням, зручніше |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
скористатися наведеною вище теоремою (19), тобто за допомогою лишків. |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Розглянемо застосування цього способу в наступних прикладах. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Приклад 1. Знайти оригінал функції f(t), якщо її зображення має вигляд: |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
F( p) = |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p( p −1)( p + 2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
Розв’язок. У даному виразі G(p)=1, P(p)=p(p-1)(p+2) і точки p=0, p=1, p=-2 є |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
простими полюсами функції F(p). Тоді згідно наведеної теореми знаходимо |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (t) = ∑Re s[F( p)e pk t ]. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k =1 |
p=pk |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
Таким чином при р=0 Re s lim[F( p)e pt ]= lim |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
e pt |
|
= − |
1 |
, |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
( p |
−1)( p + 2) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p→0 |
|
|
|
|
p→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
при р=1 |
|
|
Re s lim[F( p)e pt ]= lim |
|
|
1 |
|
|
e pt |
= |
1 |
et , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
→1 |
|
|
|
|
|
p→1 p( p + 2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
при р=-2 |
|
|
Re s lim [F( p)e pt ]= lim |
|
1 |
|
|
|
e pt = |
|
1 |
e−2t . |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( p −1) p |
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p→−2 |
|
|
|
|
|
p→−2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
Тоді оригінал функції f(t) матиме вигляд:
f (t) = − 12 + 13 et + 16 e−2t .
Приклад 2. Знайти оригінал функції f(t), якщо її зображення має вигляд:
F( p) = |
p2 |
+ p +1 |
|
. |
|
p( p −1)( p +1) |
2 |
||||
|
|
||||
Розв’язок. У даному випадку функція F(p) має два простих полюси і один двократний, а саме р=0 і р=1 є простими, а полюс р= -1 є двократним.
Застосовуючи теорему про лишки, маємо:
Re s[F( p)e pt ]= lim |
|
|
p2 + p +1 |
e pt = −1, |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
( p −1)( p +1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
p=0 |
|
p→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Re s[F( p)e pt ]= lim |
p2 |
+ p +1 |
e pt |
= |
3 |
et , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
p=1 |
|
p→1 |
|
p( p +1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Re s[F( p)e pt ]= lim |
|
|
d |
|
p |
2 |
+ p +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
e pt |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
p=−1 |
|
p→−1 dp |
|
( p −1) p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
1 − 4 p |
|
e |
pt |
|
|
p2 + p +1 |
te |
pt |
= |
5 |
e |
−t |
+ |
1 |
te |
−t |
|
|||||||||
= lim |
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|||||||
|
2 |
( p −1) |
2 |
|
|
|
|
( p −1) p |
|
4 |
|
2 |
|
||||||||||||||
p→−1 p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
15