Материал: 3-МАВЗУ
Катта гуруҳлар турлари:
Маданий-тарихий ўзига хос хусусиятларга эгалиги билан фарқланувчи гуруҳлар (эллат, халқ, миллат)
Ягона мақсадга эришиш |
Мулкий муносабатлар ва |
йўлида умумий фаолият |
тақсимоти асосида |
юритувчи гуруҳлар (партия, |
(синфлар, |
диний гуруҳлар) |
қатламлар) |
Тарихан шаклланган ва жамият социал муносабатлари тизимида маълум ўринга эга бўлган гуруҳлар (шаҳар, қишлоқ, касбий гуруҳлар, демографик гуруҳлар)
Ўрта гуруҳлар:
Ўрта социал гуруҳлар катта социал гуруҳларга хос айрим хусусиятларга эга бўлиб, ҳудудий чекланиш бўйича улардан фарқ қилади. 
Бу гуруҳларда бевосита алоқага киришиш имконияти юқори бўлади (катта завод, институт, мактаб, ҳарбий бўлим жамоаси). 
Кичик гуруҳлар:
Кичик социал гуруҳлар
– бевосита алоқаларга киришувчи, умумий манфаатлар, мақсадлар, шунингдек, гуруҳли хулқ-атвор меъёрлари билан бирлашган инсонлар йиғиндисидан иборат бўлади. Кичик гуруҳ аъзолари аниқ бир миқдорий таркибда структуравий ташкиллашган, ҳаётий фаолиятнинг социалпсихологик механизмларига, гуруҳий динамикага эга 
бўлади (2-30).
Э.Мэйо: расмий ва норасмий гуруҳлар
Расмий гуруҳ – мавжуд социал |
Норасмий гуруҳлар расман |
институт ва социал |
белгиланган қатъий тартибдаги |
ташкилотлардаги меҳнат |
таркибий тузилишга эга бўлмайди. |
тақсимоти доирасида аниқ |
Норасмий гуруҳ аъзоларининг |
натижаларга эришишни мақсад |
ўзаро таъсирлашуви тасодифий |
қилиб олган, ҳуқуқий мақомга эга |
бўлиб, шахсий муносабатлар, |
бўлган социал гуруҳлардан |
қадриятлар тизимининг |
ташкил топади. Унинг |
умумийлиги билан белгиланади. |
структураси ва хатти-ҳаракат |
Лекин унда ҳам ички гуруҳий |
шакллари кенг миқёсдаги гуруҳ |
иерархия мавжуд бўлади. |
ёки жамият томонидан |
Айримлар бундай гуруҳларни |
белгиланади. Индивид расмий |
«социал психологик гуруҳлар», |
гуруҳга аъзо бўлар экан, ўзининг |
бошқалар эса манфаат юзасидан |
шахсий сифатларини йўқотади ва |
тузилган гуруҳлар деб юритади . |
социал гуруҳ доирасидаги у ёки |
Одамлар эҳтиёжлари турли-туман |
бу ролларни бажарувчи кишига |
бўлганлиги сабабли норасмий |
айланади. |
гуруҳлар юзага келади. |
Расмий гуруҳ белгилари:
•аниқ ва изчил мақсад,
•иерархияга асосланган аниқ функциялар,
•маълум қоидаларга мувофиқ келадиган ҳуқуқ ва бурчлар,
•аъзолар ўртасидаги расмий муносабатлар,
•гуруҳ фаолиятини назорат қиладиган расмий институтнинг мавжуд бўлиши ва бошқалар.