Материал: Презентация №15

Внимание! Если размещение файла нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам

Динда рационаллашув

}Вебер рационаллашув даражаси ҳар бир динда турли даражаларда мавжуд бўлган сеҳргарлик элемент кучига тескари пропорционаллигини исботлаб беришга муваффақ бўлди.

}Ривожланган жамиятлардаги динларда бошқа ривожланмаган жамиятлардаги динлардаги каби кўплаб маросим ва урфларга қарамай, уларда ақида ва ахлоқий элементлар аҳамияти ортиб боради.

}Бу эса гуруҳийликнинг камайиб индивидуаллиликнинг ошаётганлигини кўрсатади.

Динда рационаллашув

}Вебер эмпирик тадқиқотлар асосида:

}сеҳргарлик элеменлари айни қишлоқ хўжалигига асосланган халқларга, деҳқончиликка хос;

}тақдирга ишониш забт этувчи ва ҳарбий синфларга;

}рационал хусусият эса табиий шароитга нисбатан торроқ даражада тобе бўлган ҳамда меҳнат жараёнини тамомила рационал ташкиллаштирилишидан кўпроқ манфаатдор бўлган шаҳар аҳолиси ва ҳунармандларга хослигини исботлаган.

Диний-ахлоқий тизимлар

классификацияси

конфуцийлик

ҳиндуизм

буддизм

оламни ташкиллаштирувчи бюрократ

оламни тартибга солувчи сеҳргар

дунё кезувчи монах

Ислом

• дунёни забт этувчи аскар

христианлик

• саёҳатчи ҳунарманд

Ўз жонини қутқариш муаммоси

шахсий ҳаракати орқали қутқариш

Масалан, буддизм

ибодат, маросим, социал ташаббус (масалан, хайрия) усулларидан фойдаланилади

воситачи-қутқарувчи ёрдамида

Масалан, яҳудийлик, Ислом, христианлик

қутқарилишга эътиқод (яҳудийлик, лютеранлик), тақдирни инъом этиш (Ислом, кальвинизм), черковга мансублилик (католицизм, православлик) асосида эришилади.

Вебер ижодининг аҳамияти

}Структуравий функционализмга, айниқса Талкотт Парсонс ишларига;

}Танқидий назарияга, шунингдек, Юрген Хабермасга;

}Рамзий интеракционизмга;

}Альфред Шюцга;

}Этнометодологияга;

}Рационал танлов назариясига кучли таъсир ўтказган назариётчи сифатида тан олинган.

}Гейдельберг университетида 1964 йилда М.Вебернинг 100 йиллигига бағишлаб Немис социология жамиятининг Конгресси бўлиб ўтган.