9 Ким В.С., Дуйсенов Т.Д. Методы и технология организации медицинской помощи при горнолыжной травме на догоспитальном этапе: методические рекомендации. - Алматы, 2006. - 24с.
10 Ким В.С., Ким А.М. Влияние психологических факторов на горнолыжный травматизм (на примере горнолыжного курорта Чимбулак) //Спортивный психолог. - Москва, 2006. - № 1/7. - С. 20-23
11 Ким В.С. Влияние психологических факторов на горнолыжный травматизм (на примере горнолыжного курорта Чимбулак) // «Рудиковские чтения»: материалы Международной научно-практической конференции психологов физической культуры и спорта. - Москва:ООО «Анита Пресс», 2006. - С.146-148.
12 Ким В.С. Горнолыжный травматизм у детей по материалам горнолыжного курорта Чимбулак за 2002-2005 годы // Валеология. - Астана, 2006. - № 4. - С. 107- 109
13 Ким В.С., Дуйсенов Т.Д. Медицинские аспекты лыжной безопасности на горнолыжных курортах и базах // Известия научно-технического общества «Кахак». - Алматы, 2007. - № (17). - С. 309-311
14 Ким В.С., Дуйсенов Т.Д., Девятко В.Н. Горнолыжный травматизм (Догоспитальный этап): учебно-методическое пособие. - Алматы, 2008. - 95 с.
Т ? Й І Н
КИМ ВИССАРИОН СУЕРОВИЧ
Тауша??ылы? жара?аттылы??а госпиталь?а дейінгі кезе?де ал?аш?ы д?рігерлік к?мек ?йымдастыру
14.00.33 - ?о?амды? денсаулы? ж?не денсаулы? са?тау маманды?ы бойынша медицина ?ылымдарыны? кандидаты ?ылыми д?режесін ізденуге арнал?ан диссертацияны? авторефераты
Кандидатты? диссертация Шымб?ла? тауша??ылы? курортында медициналы? ?ызмет ?рекетіні? тиімділігін арттыру ма?ызды ?ылыми-практикалы? м?селесін шешуге арнал?ан. ?аза?стан Республикасыны? тарихында ал?аш рет тауша??ылы? жара?аттылы??а арнайы ?ылыми зерттеу ж?ргізілді. Тауша??ылы? спорт пен тауша??ылы? жара?аттылы? проблемасы Алматы ?аласында 2011 жылы ?ткізілмекші болып отыр?ан VІІ ?ыс?ы Азиялы? ойындар?а байланысты ерекше ?зектілікке ие болып отыр. Осы?ан байланысты зерттеу ж?мысыны? ал?аш?ы кезе?інде Шымб?ла? тауша??ылы? курортында?ы жара?аттылы? де?гейі 1000 ша??ышы санына ша??анда (2002/2003 ж?не 2003/2004 жылдар кезе?і бойынша) 4,59-6,91 пайызды ??рады, ал шаралар кешенін енгізгеннен кейін жара?аттылы? к?рсеткіші (2006/2007 ж?не 2007/2008 жылдар бойынша) 2,91-1,98 пайыз?а т?мендеді.
Тауша??ылы? жара?аттылы? ??рылымында медициналы? к?мекті? сапасын арттыру?а ба?ыттал?ан шаралар кешені енгізілгенге дейін, я?ни зерттеуді? ал?аш?ы кезе?інде с?йекті? сынуы - 39,6 пайыз, ж?мса? тіндерді? жарасы - 13,86 пайыз, бас с?йек пен ми за?ымы - 13, 86 пайыз, ауыр ж?не байланыс?ан жара?ат - 17,82 пайыз, байланыс?ан жара?ат - 3,96 пайыз болып басым к?рініп отыр?ан. Ал екінші кезе?де ж?мса? тіндер за?ымыны? 3 пайыз?а арту ?рдісі бай?алды, б??ан ?арамастан, с?йекті? сыну саны 7 есеге, ал бас с?йек пен ми за?ымы 1,5 есеге (9,01 пайыз?а дейін) кеміді, сонымен бірге ауыр ж?не байланыс?ан жара?аттарды? 2,8 есеге (6,3 пайыз?а дейін) кемігені аны?талды.
20 мен 40 жас аралы?ында?ы тау ша??ышыларыны? жара?аттылы??а ?шырауы 1,2 есеге (42,35 пайыздан 51,5 пайыз?а дейін) арт?аны, сонымен ?атар жара?аттылы? ??рылымында?ы балаларды? ?лес салма?ы 1,5 есеге (19,8 пайыздан 13,5 пайыз?а дейін) (р<0,05) кемігені к?м?нсіз екені аны?талып отыр.
Тауша??ылы? жара?аттылы?ты? де?гейі мен ??рылымын аны?тайтын психологиялы? (83,5 пайыз), ?йымдастырушылы? (8,7 пайыз), техникалы? (7,8 пайыз) негізгі факторлар?а байланысты ма?сатты т?рде жара?аттылы?ты? алдын алу сипатында?ы шаралар кешенін ?олдану?а ба?ыт алынып отыр.
Зерттеу кезе?дері барысында Шымб?ла? тауша??ылы? курорты жа?адайында медициналы? к?мек к?рсету хронометражы халы?аралы? регистрде ?абылдан?ан шамалар?а (20 мин?т) м?лде с?йкес келмейтіні (90 мин?т) ай?ындалды, я?ни уа?ыт шегі 4,5 есеге артып кеткен.
Зерттеу ж?мысында ?зірленген жара?аттылы??а ?шыра?ан тау ша??ышылары мен сноубордшылар жай-к?йін ба?алауды? (барабарлы?, деркезіндік, ?ауіпсіздік, сапа) жедел ж?не объективті белгілеріні? (критерийлеріні?) ж?йесін ?олдану бастап?ы кезе?дегі медициналы? ж?рдемні? сапасын жа?сарту?а м?мкіндік берді. Б??ан ?оса жара?аттылы? о?и?асы бол?ан орында к?мек 66,9 пайыз?а, медициналы? орында 33,1 пайыз?а к?рсетіліп отырды, б?л Шымб?ла? тауша??ылы? курортында?ы медициналы? ?амсыздандыруды? шынайы жа?даятына толы? жауап береді.
?аланы? зардап шеккендерге ж?рдем к?рсететін ?ызметтерімен саба?тасты? ж?не ?зара ?рекеттестікті? болуы медициналы? ?амсыздандыруды ?йымдастыру технологиясы мен сапасын арттыру?а м?мкіндік берді, б?л ?з кезегінде динамикада жара?аттылы? де?гейіні? орта есеппен 3,4 есеге т?мендеуіне жеткізді.
Шымб?ла? тауша??ылы? курортында?ы медициналы? ?ызметті? ресурсты? ?амтамасыз етілуі материалды?-техникалы? базаны жа?сартуды, медициналы? к?шіру кезе?дерінде FIS халы?аралы? стандарттарына с?йкес жо?ары білікті медициналы? ж?рдем к?рсетуді? не??рлым жедел технологияларын енгізуді ?ажет етеді
Жалпы ал?анда Шымб?ла? тауша??ылы? курортында?ы жара?аттылы? жа?даяттарыны? д?л сол уа?ытта?ы ж?не одан кейінгі кездердегі н?тижелері о? ?рдістерді бай?атады, осы?ан байланысты 2011 жылы ?ткізілгелі отыр?ан VІІ ?ыс?ы Азиялы? ойындарды? медициналы? ?амтамасыз етілу сапасыны? ойда?ыдай болатынды?ы туралы к??іл орны?тырарлы? болжамдар жасау?а м?мкіндік бар.
Шымб?ла? тауша??ылы? курортында?ы медициналы? ?ызметті? тиімділігін арттыру ж?не оны (FIS) халы?аралы? стандарттар?а с?йкестендіру ма?сатында зерттеу ж?мысында т?мендегідей шаралар ?сынылып отыр:
1) Шымб?ла? тауша??ылы? курортында жара?аттан?ан тау ша??ышыларына жо?ары білікті медициналы? ж?рдем к?рсету ма?сатында медициналы? орталы? ??ру ?ажет;
2) тауша??ылы? курорт ж?не база медициналы? ?ызметкерлеріні? д?рігерлік к?мек к?рсетуі барысында жедел медициналы? ж?рдем ж?не жо?ары білікті мамандар арасында?ы жеделдік, ?зара ?ректтестік пен саба?тасты?ты ?амтамасыз ету;
3) тауша??ылы? орталы?ты? ??т?арушы-д?рігерлері ?з ж?мысында осы зерттеу н?тижесінде ?зірленген FIS халы?аралы? талаптарына жауап беретін тауша??ылы? жара??ат?а ?шыра?ан ауруды тексеру мен емдеу стандарттарынан т?ратын жара?аттан?ан тау ша??ышыны? жай-к?йін ба?алау белгілерін ?олдануы ?ажет;
4) ?айта ?алпына келтіру шаралар ж?йесінде алын?ан за?ым сипаты мен ерекшеліктерін ескеру ?ажет, сонда тауша??ылы? жара?аттылы??а о? болжам жасау?а болады;
5) зерттеу ж?мысында ?зірленіп, ?аза?стан Республикасы Денсаулы? са?тау министрлігімен бекітілген ?дістемелік н?с?ауларды Шымб?ла? тауша??ылы? курортында медициналы? ?амсыздандыруды? тиімділігін арттыруда, сондай-а? алда?ы уа?ытта жоспарланып отыр?ан ?лемдік д?ржедегі спорт ойындарына дайынды?та ?олдан?ан ?ажет.
SUMMARY
VISSARION S. KIM
FIRST AID ORGANIZATION AT THE PREHOSPITAL STAGE BY SKI INJURY
Abstract of the Dissertation on competition of a scientific degree of the Candidate of medical science on speciality
14.00.33-Public Health and Health Care
The important problem of scientific-practical improvement of medical service activity at the ski resort Shymbulak is considered in the thesis. It is the first research on ski trauma in the history of Kazakstan. The problem seems to be of special interest in the context of the Seventh Asan Winter Games in Almaty - 2011. At the first stage of our research it was revealed that the trauma level at ski resort Shymbulak was 4,59-6.91 for 1000 skiers (seasons of 2002/2003 and 2003/2004). The index of trauma was dropped to 2.91-1.98 (2006/2007 and 2007/2008 accordingly (p< 0.05) after implementation of the proposed complex of actions.
Before the implementation of actions for the development of quality of medical aid, e.g. at the first stage of our research the structure of ski trauma was as follows: fractures - 39.6%, wounds of soft tissues - 13.86%, cerebral affection - 13.86%, hard and complex trauma - 17.82%, complex trauma - 3.96%. At the second stage of research the structure of ski trauma has been changed: it was noted growth of wounds of soft tissues in 3 times, but fractures decrease for 7%, cerebral affection decrease in 1.5 times (up to 9.01%), as well as decrease of hard and complex trauma in 2.8 times (up to 6.3%).
It was revealed that ski trauma in the age from 20 to 40 years old increased in 1.2 times (from 42.35% till 51.5%) while children trauma decreased in 1.5 times (from 18.8% till 13.5%) (p< 0.05).
The mail factors determining both level and structure of ski trauma are as follows: psychological factors (83.5%), organizational factors (8.7%), technical factors (7.8%), which show the necessity of profilactic activity implementation.
The measurement of time needed for medical aid show its complete inconsistency (90 min.) with the international requirements (20 min.), e.g. the real time is in 4.5 times above the standard one.
The system of operational and objective criteria (adequacy, timely, safely, quality) of evaluation of injured skiers and snowboarders makes possible to improve the quality of medical aid at the prehospital stage. Medical aid at the place of accident was given in 66.9%, at the medical station of ski resort - 33.1 %. Coordination with city service for injured persons makes possible to improve the scheme of organization and quality of medical aid and to decrease the level of trauma in 3.4 times average.
The resources of medical aid at ski resort Shymbulak need further development of material-technical base, implementation of more operative technologies of high-professional medical aid at different periods of medical transportation according to FIS requirements.
Both the immediate and far consequencies of trauma incidents at ski resort Shymbulak show the positive tendencies, it gives hope for good quality of medical aid at the Asian Winter Games - 2011.
The following organizational actions are proposed for improvement of medical service activity at ski resort Shimbulak:
1. To establish the medical centre for high quality medical service of injured skiers at ski resort Shimbulak
2. To support quick, cooperation and foolowing up in medical service activity by medical staff of ski resort, specialists of emergency medical service and other high quality specialists.
3. In the work of rescuer-doctors of ski medical centres to use criteria of evaluation of injured skiers condition, including standards of volume of diagnostics and treatment by ski injury according to FIS requirements.
4. To take into account the mode of injury by rehabilitation actions, which will enhance positive prognosis by ski trauma.
5. To imply our methodical recommendations, approved by the MZ of RK within the process of organization and development of medical service at ski resort Shimbulak as well as by preparation to world level games in future.