4 кесте. «Атамекен-Агро» АҚ табыстар мен шығындар динамикасы

Жоғарыдағы кестеден көргеніміздей, кәсіпорынның түсім мен таза пайда құны шығарылды.

5 кесте. Қызмет көрсетуден табыстар

5 кестеде қара нанның 550гр-дық сауда бағасы 100 теңге. Өндірілген қара нанның сатылуы 100 % болған жағдайда, 1 жылдағы жалпы түсім: 6600 кг/айына*100тенге*12 ай = 10,4 млн.тенгені құрайды.

Шикізат пен материалдар. Қара нан өнімдерін өндіру үшін негізгі ингредиенттер ретінде ұн мен су қолданылады. Айына 6600 кг қара нан өндіру үшін 6930 кг ұн қажет. 1 кг ұнның бағасы 50 тенге болса, жылдық шығын сомасы 4158000 тенге болады.

6 кесте. 2016-2017жылдардағы амортизациялық аударымдар көлемі

6 кестеден байқағанымыздай, 2016-2017жж. амортизациялық аударымдар көлемі 10% мөлшермен жоғарыдағыдай амортизациялық аударымдар мөлшерін көрсетті.

Қорытындылай келе қазіргі жағдайда рентабельділік өсімінің маңызды факторы болып кәсіпорынның ресурсты қорландыру (жинау) жөніндегі жұмыстары табылады, олар өзіндік құнның төмендеуі мен пайданың өсуіне әкеледі. Қазіргі кезеңде ресурстарды үнемдеу өте тиімді әрі арзанға түседі.

3. Қазақстандағы элеватор қызметін жетілдіру тиімділігі

Жоғары бағаға байланысты элеваторларды жаңғырту және автоматтандыру әдетте біртіндеп жүргізіледі,бұл әртүрлі учаскелердің автоматикасы үйлесімділігінің маңызды проблемасын тудырады және жалпы кәсіпорын жұмысының тиімділігін төмендетеді.

Еліміздің астық қабылдау кәсіпорындарының өндірістік қуаты көп жағдайда жаңғыртуды қажет етеді. Ғимаратты күрделі жөндеуден басқа жабдықтар да жаңартуды қажет етеді. Ескірген элеваторлардың қызметтері электр энергиясы мен газды көп тұтынудан соңғы клиент үшін қымбат. Бұл астық қабылдау кәсіпорындарының табыстарының төмендеуіне және ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің элеваторларға деген сенім дәрежесінің қысқаруына алып келеді.

Құны жоғары болғандықтан элеваторларды жаңғырту және автоматтандыру әдетте біртіндеп жүргізіледі. Жаңадан енгізілген учаскелерді: жаңа кептіргіштер, диірмендер, қосымша сүрлемдер, тұқымдық желілер және т. б. параллельді автоматтандырумен қуаттарды кеңейту да біртіндеп жүргізіледі.

Алайда, астық қабылдау кәсіпорнын автоматтандыруды біртіндеп және "Секіртпе" жүргізу кезінде жұмыстың жалпы өнімділігі мен тиімділігіне әсер ететін өткір проблема туындайды: әр түрлі учаскелердің автоматикасы үйлесімділігінің проблемасы. Бұл учаскелерді басқару бағдарламалары әртүрлі уақытта және әртүрлі компаниялармен жазылуына байланысты бірнеше "басқару орталықтары" пайда болады. Бірыңғай басқару орталығы жоқ немесе ол тиімді жұмыс істемейді. Жалпы алғанда АҚК сервистік қызмет көрсететін бір әріптестің орнына кәсіпорын бірнеше қымбат тұратын "сервисниктерді" қамтиды, олар көбінесе өзара байланысты емес.

Бұл Қазақстан үшін ортақ проблеманың шешімін "TerraPoint"ЖШС тәжірибелі жүйелік интеграторы ұсынады. Бұл отандық компания, оның инженерлері элеваторды басқарудың түрлі жүйелерін бір жүйеге үйлестіре алады. Жұмыс тәжірибесі және халықаралық деңгейдегі білім беру TerraPoint инженерлеріне адам факторының әсерін барынша жоя отырып, бір терезе режимінде басқаруға мүмкіндік беретін кәсіпорынның технологиялық процестерін басқарудың автоматты жүйесін құруға мүмкіндік береді. Элеватордағы барлық үдерістердің ағымында адам факторынан туындауы мүмкін қателіктерді қоспағанда, компьютерді тәулік бойы бақылап отырады.

Бағдарламалық қамтамасыз ету барлық болып жатқан процестерді визуализациялауды, барлық өлшенетін параметрлерді толық мұрағаттауды және талдауды қамтиды.

Элеваторды автоматтандыру деңгейін көтере отырып, сіз келесі міндеттерді шешесіз:

Астық элеваторының өнімділігі мен тиімділігін арттыру:

Барлық объектінің өнімділігіне әсер ететін проблемалық учаскелерді іздеу үшін элеватор механизмдерінің жұмысын терең талдау мүмкіндігі;

Объектінің техникалық жай-күйін белсенді талдаудың арқасында элеватордың тұрып қалуын төмендету;

Астықты "рецептпен" тиеп-жөнелтуді сату-әр түрлі сападағы астықты араластыруды автоматтандыру;

Энергия шығынын төмендету.

Еңбекақы төлеу шығындарын төмендету, жұмыс персоналының тиімділігін арттыру:

Жұмыс кеңістігінің қауіпсіздігін арттыру;

Технологиялық процестің интуитивті визуализациясы және бір экранда ең қажетті параметрлер.

Өндірістегі адам факторын азайту:

Шөлейттену таймерінің көмегімен әртүрлі дақылдардың араласуын болдырмау;

Контроллердің дұрыс біріздігінде көптеген түрлі маршруттардың механизмдерін рутинді іске қосу;

Жүйе авариялық және штаттан тыс жағдайларға автоматты түрде жауап береді және әлеуетті қауіптілік туралы хабарлайды…

Қазақстандық АҚК және элеваторлар үшін маңызды бонус ретінде Еуропалық Қайта Құру және даму банкімен (ЕҚДБ) бірлесіп субсидиялау бағдарламасына TerraPoint қатысуы болады.

Еуропалық Қайта Құру және даму банкі Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің қаржылай қолдауымен ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілерге және астық қабылдау кәсіпорындарына консультациялық жобаларға гранттар беру бойынша бағдарламаны іске асырады. Субсидия ҚҚС-ты шегергенде жоба құнының 25-75% - ын және 10 000 евродан аспайтын бөлігін жабады.

ЕҚДБ субсидиялары инженерлік-конструкторлық әзірлемелерге: қолданыстағы өндірістік желілерді оңтайландыруға (мысалы, элеваторларды, диірмендерді, құрама жем зауыттарын жаңғырту және автоматтандыру), жабдықтарды күйге келтіруге, персоналды жабдықта жұмыс істеуге және іске қосу-реттеу жұмыстарына оқытуға беріледі.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Куликов Л. «Экономикалық теориялар негіздері». Шымкент, 1994 ж.

2. ҚАзақстан Республикасының Конституциясы, Алматы: Қазақстан, 1995 ж.

3. Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы, заң күші бар «Жекешелендіру туралы». Егемен Қазақстан, 6 қаңтар, 1996 ж.

4. Малин Н.И. Технология хранения зерна. – М.: Колос, 2005. – 280 с.

5. Платонов П.Н., Пунков С.П., Фасман В.Б. Элеваторы и склады. – М.: Агропромиздат, 1987. – 319 с.

6. Пунков С.П., Стародубцева А.И. Хранение зерна, Элеваторно-складское хозяйство и зерносушение. – М.: Агропромиздат, 1990. – 367 с.

7. Юкиш А.Е., Ильина О.А. Техника и технология хранения зерна. – М.:ДеЛипринт, 2009. – 718 с.

8. Бутковский В.А., Галкина Л.С., Птушкина Г.Е. Современная техника и технология производства муки. – М.: ДеЛипринт, 2006. – 319 с.:ил.

9. Демский А.Б., Веденьев В.Ф. Оборудование для производства муки, крупы и комбикормов. Справочник. – М.: ДеЛипринт, 2005. – 750 с.

10. http://www.concern.kz/about/aboutsub/180-informaciya-o-kompanii-cesna.html

20