Материал: Презентация №12
Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети Ижтимоий фанлар факультети Социология кафедраси
Фан: Социология тарихи
Мавзу №12:
Э.ДЮРКГЕЙМ СОЦИОЛОГИК СИСТЕМАСИ
Социология кафедраси доценти: Жиянмуратова Г.Ш.
РЕЖА:
1.Ижтимоий бирдамлик ғояси
2.Ўз жонига қасд қилиш муаммоси
3.Ўз жонига қасд қилиш турлари
“Ижтимоий меҳнат тақсимоти” (1893)
Социал
бирдамлик
Механик |
Органик |
бирдамлик |
бирдамлик |
Меҳнат тақсимоти
}Дюркгейм меҳнат тақсимотини “умумбиологик факт” деб ҳисоблаган социолог-органицистлар анъанасига таянган.
}Э.Дюркгейм ҳам меҳнат тақсимоти – бу табиат қонуни, деган фикрга қўшилган, бироқ у бу жараённи умуман эмас, балки шахс ва жамиятнинг ўзаро нисбати нуқтаи назаридан ўрганган.
}У меҳнат тақсимоти шахс манфаатлари талабларига
жавоб берадими, у ахлоқ доирасидами? Энг асосийси, меҳнат тақсимоти жамиятдаги инсонлар бирдамлигига қандай таъсир кўрсатади?, саволларига жавоб излаган.
|
Механик бирдамлик |
Органик бирдамлик |
1) Морфологик Ўхшашликларга асосланган (нисбатан |
Бўлинишга асосланган (нисбатан |
|
(структуравий) ривожланмаган жамиятларда |
ривожланган жамиятларда устунликка |
|
асос |
устунликка эга) |
эга) Ташкиллаштирилган тур |
|
Бўғимли тур (аввал уруғчилик, сўнгра |
(бозорларнинг қўшилиши ва |
|
эса ҳудудий асосда) Заиф ўзаро |
шаҳарларнинг ўсиши) |
|
боғлиқлик (нисбатан заиф социал |
Юқори даражадаги ўзаро боғлиқлик |
|
алоқалар) |
(нисбатан кучли социал алоқалар) |
|
Аҳолининг нисбатан кам миқдори. |
Аҳолининг нисбатан кўп миқдори |
|
Нисбатан паст моддий ва маънавий |
Нисбатан юқори моддий ва маънавий |
|
зичлик |
зичлик |
2) Меъёрлар |
Репрессив санкция қоидалари |
Реститутив санкция қоидалари |
тури (хуқуқда |
Жиноий хуқуқнинг устунлиги |
Кооператив хуқуқнинг устунлиги |
акс этувчи) |
|
(фуқаролик, тижорат, процессуал, |
|
|
маъмурий ва конституцион) |
|
|
|