Материал: Презентация №6
Sotsial institutlar doirasida uchta organlar (idoralar) tizimi amal qiladi:
Qo‘llabquvvatlovchi
• moddiy ne'matlarni ishlab chiqarish
Distributiv |
Regulyativ |
(taqsimlovchi) |
(davlat) |
•mehnat |
•qismlarni |
taqsimoti |
yaxlitlikka |
asosida |
bo‘ysunishi |
ne'matlarni |
asosida tashkil |
taqsimlash |
etish |
(ijtimoiy |
|
organizm |
|
qismlarining |
|
aloqasini |
|
ta'minlaydi) |
|
Sotsial institutlar – insonlarning birgalikdagi faoliyatini boshqaruvchi mexanizmlar:
}Oila, nikoh
}Urf-odatlar, marosimlar
}Siyosiy
}Diniy
}Kasbiy
}Sanoat ishlab chiqarish
Спенсер таълимотининг аҳамияти
Yutuqlari |
Kamchiliklari |
Spenser ta'limoti uning hayotligidayoq Angliya, |
Sotsiologiyani tabiatshunoslik fanlari |
Fransiya, Germaniya, AQSH, Rossiyada mashhur |
qatoriga kiritgan. |
bo‘lgan. |
|
Uning organitsizm an'anasi XIX asr oxiri – XX asr |
Pozitivizm vakili sifatida materialistik |
boshlarida jahon sotsiologiyasida keng tarqalgan. |
dunyoqarashni qo‘llab-quvvatlagan. |
XIX asrning 2-yarmida Spenser o‘z mamlakatidan |
Qarashlarida biryoqlamalik, naturalizm |
tashqarida asarlari eng ko‘p nashr etiladigan |
(asosan biologik) bo‘lib, u tarixni |
sotsiolog bo‘ldi. AQSHda uning sotsiologiyasi misli |
insonning faollik jarayoni, deb e'tirof |
ko‘rilmagan darajada mashhurlikka erishdi. |
etishga yo‘l bermaydi. |
Spenser sotsiologiyada jamiyatni sotsial organizm |
Oliy ma'lumot olmagan va birorta ilmiy |
sifatida o‘rganadigan tarixiy-nisbiy metodlarni |
daraja va unvonga erishmagan. |
ko‘rsatdi. |
|
U jamiyat tipologiyasini yaratdi va birinchi bo‘lib |
O‘zidan boshqa mualliflarning kitoblarini |
fanga “sotsial tizim”, “sotsial struktura”, “sotsial |
umuman o‘qimagan («aql gigiyenasi»). |
funksiya”, “sotsial institut” tushunchalarini kiritdi. |
|
|
|
E'tiboringiz uchun rahmat!