Материал: Презентация №6
Evolyusiya
}«Evolyutsiya – bu moddalar integratsiyalashuvi bo‘lib, harakatning tarqalishi bilan kuzatiladi va bu paytda modda noma'lum, bog‘lanishsiz bir xil holatdan ma'lum bog‘langan xilma-xillik holatiga o‘tadi, harakat esa saqlangan modda bilan shunga o‘xshash aylanishga yuz tutadi».
}Evolyutsiya o‘ta olmaydigan chegara – tizimning muvozanatidir.
}Muvozanat buzilgan holda inqirozga yuz tutish (parchalanish) boshlanadi, bunda vaqti kelib yangi evolyutsiya jarayoniga o‘tiladi.
}Barcha mavjud narsalar ushbu rivojlanish va parchalanish davridan o‘tadi.
Evolyutsiya turlari:
organikdan ustun (super organik)
organik
noorganik
Sotsial evolyutsiya:
•Tabiiy tanlov
1
•Yashash uchun kurash
2
•Kuchlilarning yashab qolishi
3
Sotsial evolyutsiya omillari
Ta'sir qilish darajasiga |
Joylashishiga ko‘ra |
||
ko‘ra |
|
|
|
Ichki omillar |
Tashqi omillar |
||
|
|||
|
|
|
|
Birlamchi omillar |
insonning uning ilk paydo |
ibtidoiy odam hayotini |
|
|
bo‘lishi va rivojlanishi |
ifadalovchi iqlim, landshaft, |
|
|
davridagi jismoniy va psixik |
tuproq kabi boshqa |
|
|
(ruhiy) xususiyatlari |
geografik va tabiiy |
|
|
|
xususiyatlar |
|
|
|
|
|
Ikkilamchi omillar |
sivilizatsiya davrida tabiiy |
sotsial institutlar ta'siri |
|
muhitlarning ta'siri ostida |
ostidagi shaxs |
|
inson mohiyatining |
ijtimoiylashuvi |
|
o‘zgarishi |
|
|
|
|
Sotsial institut –
}tashkilot, idora, majburlov tizimi va boshqa shu kabi xususiyatlar bilan bog‘liqlikda namoyon bo‘ladi.
}Sotsial institutlar yig‘indisi, uning fikricha, jamiyatning strukturasi va tashkilotini tashkil etadi.
}Institutlar tahliliga Spenser o‘zining asosiy sotsiologik asari – “Sotsiologiya asoslari”ning salmoqli qismini bag‘ishlaydi.