f |
x |
f x0 |
|
f |
' x0 |
x x |
0 |
|
f '' x0 |
x x0 |
2 ... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
0! |
|
|
|
1! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
f n x0 |
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f i x0 |
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
x |
x0 |
|
|
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
i! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i 1 |
|
|
|
|
|
|
|
f i |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Определение: Степенной ряд |
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
называется рядом Тейлора функции f x . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
i! |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
При |
x0 0 |
|
этот |
|
|
ряд |
|
|
называют |
также |
рядом |
Маклорена. |
|
|
Функцию |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n |
f i x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
rn x f x |
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 o x |
x0 |
|
называют остатком ряда Тейлора. |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
i! |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
i 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Пример 1: Найдем ряды Маклорена |
функций |
y ex , |
y |
2 |
sin x, |
y |
3 |
cosx , |
y |
4 |
ln 1 x , |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1 x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
||||||
y5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
... y n ... ex , y 0 y' 0 y'' 0 ... y n 0 ... e0 1. |
||||||||||||||||||||||||||||||
Решение: 1) |
y ex : y' |
y'' |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
ex |
|
|
|
x |
|
|
x2 ... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0! |
|
1! |
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
n 0 |
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Впредыдущей лекции было показано, что интервал сходимости степенного ряда xn равен
i 0 n!
; .
2) y sin x: |
y' cosx, y'' sin x, y''' cosx, y 4 sin x и т. д. |
y 0 0, y' 0 1, y'' 0 0, y''' 0 1, y 4 0 0 т.е. последовательность значений
производных в точке 0 выглядит так: 0,1,0,-1,0,10,-1,0,1,0,-1 и т.д.
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
1 |
n 1 |
x |
2n 1 |
sin x 0 |
|
x 0 |
|
x3 |
... |
|
|
||||
|
|
|
|
2n 1! |
|||||||
|
1! |
3! |
|
n 0 |
|||||||
Можно показать, что промежутком сходимости этого ряда также будет вся числовая прямая
;
3) y cosx: y' sin x, y'' cosx, y''' sin x, y 4 cosx и т.д.
y 0 1, y' 0 0, y'' 0 1, y''' 0 0, y 4 0 1 т.е. последовательность значений производных
в точке 0 выглядит так: 1,0,-1,0,10,-1,0,1,0,-1,0 и т.д.
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
n |
x |
2n |
cosx 1 0 |
|
x2 |
0 |
|
x4 |
... |
|
|
||||
2! |
4! |
2n ! |
|
|||||||||
|
|
|
|
n 0 |
|
|||||||
И здесь можно показать, что промежутком сходимости этого ряда также будет вся числовая прямая ; .
4) |
y ln 1 x : |
y' 1 x 1 , |
y'' 1 x 2 , |
y''' 21 x 3 , |
y 4 2 31 x 4 , |
||||||||||
y 5 2 3 41 x 5 . |
Очевидно, что |
|
y n 1 n 1 |
n 1! 1 x n и |
y n 0 1 n 1 n 1!. |
||||||||||
|
|
|
n 1 |
n 1! |
|
|
|
1 |
n 1 |
x |
n |
|
|
||
Значит, ln 1 x 0 |
1 |
|
xn |
|
|
|
. |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
n 1 |
n! |
|
n 1 |
n |
|
|
|
|
|
||||
В предыдущей лекции было показано, что интервалом сходимости этого ряда является 1;1 .
5) y 1 x : y' 1 x 1 , y'' 1 1 x 2 |
, y''' 1 2 1 x 3 и т.д. |
|
y 0 1, y' 0 , y'' 0 1, y''' 0 1 2 и т.д. |
||
1 x 1 x 1 x2 |
1 2 x3 |
... |
2! |
3! |
|
В частности, 1 1x 1 x x2 x3 ...,
Можно показать, что промежутком сходимости этого ряда является 1;1 .
Замечание: можно заметить, что в ряде Маклорена нечетной функции y sin x суммируются тольконечетныестепенипеременной,аврядеТейлорачетнойфункции y cosx суммируются
четные степени переменной. Это не случайно: можно доказать что у любой четной функции коэффициенты при нечетных степенях переменной в ряде Маклорена будут равны 0, а у нечетной функции будут равны 0 коэффициенты при четных степенях
Пример 2: составить ряды Маклорена функций y e x2 , y cos
x .
Решение: 1) |
|
y e x2 |
: обозначим t x2 , тогда |
y et |
1 t t2 |
t3 |
... 1 x2 |
|
x4 |
|
x6 |
... |
|||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
3! |
|
2! |
3! |
|
||
2) y cos |
|
|
|
: обозначим t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
x |
|
x , тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
cost 1 |
1 |
|
t2 |
1 |
t4 |
... 1 |
x |
|
|
x2 |
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
2! |
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
4! |
|
4! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Замечание: этот метод, называемый метод подстановки не всегда приводит к нужному результату. Например, при нахождении ряда Маклорена функции y sin 
x этот метод в ответе не дал бы степенного ряда.
Остаток ряда Тейлора в форме rn x o x x0 n не дает возможности вычислять значения
функции с заданной точностью, поэтому часто используются другие формы остатка, удобные для приближенных вычислений.
Пусть дана |
функция |
y f (x) на |
промежутке |
x0;x0 |
|
и существуют непрерывные |
|||||||||||||||||||||||
производные |
f ' x , f '' x ,..., f n 1 x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
r x f x f x |
|
|
f ' x0 |
x x |
|
|
|
f '' x0 |
x x |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
0 |
|
|
0 |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
n |
|
|
|
|
1! |
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
f n x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
x x0 n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Зафиксируем некоторое число x x0;x0 |
и, заменив постоянную x0 |
||||||||||||||||||||||||||||
на переменную z , составим вспомогательную функцию |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
z f x f z |
|
f ' z |
x z |
|
f '' z |
x |
z |
2 |
... |
f n z |
x z |
n |
Очевидно, что |
||||||||||||||||
1! |
|
|
|
2! |
|
|
|
n! |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x0 rn x , x 0.
Кроме того,
' |
' |
|
f |
|
z |
|
f |
|
z |
|
|
f |
|
z |
|
2 |
|
f |
|
z |
|
|
||||
|
|
|
|
'' |
|
|
|
|
' |
|
|
|
|
|
''' |
|
|
|
|
|
|
'' |
|
|
|
|
z f |
|
z |
|
|
|
|
x z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x z |
|
|
|
|
|
|
x z |
... |
|
|
1! |
|
|
1! |
|
|
2! |
|
|
|
1! |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
f n 1 z |
x z n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
n! |
|
|
|
|
|
|
непрерывная на промежутке x0;x и такая, что на этом |
|||||
Пусть x - некоторая функция, |
|||||||||||||
промежутке ' x 0. Тогда по теореме Коши найдется число c x0 ;x такое, что |
|||||||||||||
|
|
|
|
x x0 |
|
|
' c |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
||
|
|
|
x x0 |
|
' c |
|
|||||||
|
|
|
0 rn x |
|
f n 1 c |
x x0 n |
|
||||||
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
n! |
|
||||||
Следовательно, |
|
|
|
|
|
|
, откуда: |
||||||
x x0 |
|
|
|
' c |
|||||||||
rn x |
|
x x0 |
|
f |
n 1 c |
x c n . Различным образом |
выбирая функцию x , можно |
||
|
|
|
|
||||||
|
|
|
' x |
n! |
|
||||
получать различные |
формы остатка. В частности, |
если x x z n 1 , получим |
|||||||
rn x |
|
f n 1 c |
x x0 n |
- остаток в форме Лагранжа. |
|
||||
|
|
|
|||||||
|
|
n 1! |
|
|
|
||||
Приближенные вычисления с помощью формулы Тейлора
Пользуясь формулой Тейлора с остатком в форме Лагранжа можно вычислять приближенные значения различных функций с заданной точностью
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 1: вычислить |
|
|
e с точностью 0,01 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Решение: поскольку |
|
|
|
|
e |
e0,5 |
и ex |
|
|
|
, то |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n 0 n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
1 0,5 |
0,5 2 |
|
|
|
0,5 3 |
... |
0,5 n |
|
r x . Нужно подобрать число n так, чтобы |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
e |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
f n 1 c |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
r x |
|
x x |
|
n |
|
|
|
|
|
ec |
|
|
|
|
|
0,5 0 n |
|
|
ec |
|
0,01 |
, где c 0;0,5 |
|
. Поскольку |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
n 1! |
|
|
|
|
n |
1! |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
n |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2n n 1! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
функция y ex |
возрастающая, то |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ec |
|
|
|
|
e0,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
и |
будем |
подбирать |
|
n |
|
|
из |
|
неравенства |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2n n 1! |
2n n 1! |
2n n 1! |
2n n 1! |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
|
|
0,01. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
2n n 1! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
n 4получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,5 2 |
|
0,5 3 |
0,5 4 |
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
При |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,01, значит, |
e 1 0,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
с |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
24 4 1! |
|
|
4 120 |
|
2 |
|
|
|
6 |
|
24 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
заданной точностью

e 1,5 0,125 0,02083 0,0026 1,65
Пример 2: Вычислить sin0,1с точностью 0,000001
Решение: sin x x 31!x3 51!x5 ...
sin0,1 0,1 31! 0,1 3 51! 0,1 5 ...
Заметим, что в знакочередующемся ряду остаток ряда по модулю не превосходит его первого слагаемого (этот факт отмечался в доказательстве признака Лейбница сходимости рядов).
1 |
5 |
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
0,1 |
|
|
|
|
|
|
0,000001, поэтому |
||
5! |
120 105 |
12000000 |
||||||||
sin0,1 0,1 |
1 |
|
0,1 3 |
0,1 0,00017 0,09983 |
||||||
|
||||||||||
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Пример 3: вычислить интеграл |
0,1sin x |
с точностью 0,001. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Решение: Поскольку sin x x |
|
1 |
|
x3 |
|
1 |
|
x5 ..., то |
sin x |
1 |
1 |
|
x2 |
|
1 |
|
x4 |
... |
||||||||||||||
3! |
5! |
x |
3! |
5! |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
0,1sin x |
|
0,1 |
|
x2 |
|
x4 |
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
x5 |
|
|
0,1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
0 x |
|
1 |
|
3! |
|
5! |
... dx |
x |
18 |
|
600 |
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
0,1 0,1 3 0,1 5 ...
18 600
В этом знакочередующемся ряду уже второе слагаемое по модулю меньше, чем 0,001,
поэтому 0,1sin x 0,1
0 x
Приближенные вычисления с помощью формулы Тейлора
Пользуясь формулой Тейлора с остатком в форме Лагранжа можно вычислять приближенные значения различных функций с заданной точностью
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 1: вычислить |
|
|
|
|
e с точностью 0,01 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Решение: поскольку |
|
|
|
e |
e0,5 |
и ex |
|
|
|
, то |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n 0 n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
1 0,5 |
0,5 2 |
|
|
0,5 3 |
... |
0,5 n |
|
r x . Нужно подобрать число n так, чтобы |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
e |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
f n 1 c |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
rn x |
x x0 n |
|
|
|
|
|
ec |
|
|
|
|
|
0,5 0 n |
|
|
ec |
|
0,01 |
, где c 0;0,5 . Поскольку |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
n 1! |
|
|
|
n |
1! |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2n n 1! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
функция y ex |
возрастающая, то |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ec |
|
|
|
|
e0,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
и |
будем |
подбирать |
n |
из |
|
неравенства |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2n n 1! |
2n n 1! |
2n n 1! |
2n n 1! |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
|
|
0,01. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
2n n 1! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
При n 4получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,5 2 |
|
0,5 3 |
0,5 4 |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,01, значит, |
e 1 0,5 |
|
|
|
|
|
|
|
с |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
24 4 1! |
|
|
4 120 |
2 |
|
6 |
|
24 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
заданной точностью

e 1,5 0,125 0,02083 0,0026 1,65
Пример 2: Вычислить sin0,1с точностью 0,000001
Решение: sin x x 31!x3 51!x5 ...
sin0,1 0,1 31! 0,1 3 51! 0,1 5 ...
Заметим, что в знакочередующемся ряду остаток ряда по модулю не превосходит его первого слагаемого (этот факт отмечался в доказательстве признака Лейбница сходимости рядов).
1 |
5 |
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
0,1 |
|
|
|
|
|
|
0,000001, поэтому |
||
5! |
120 105 |
12000000 |
||||||||
sin0,1 0,1 |
1 |
|
0,1 3 |
0,1 0,00017 0,09983 |
||||||
|
||||||||||
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Пример 3: вычислить интеграл |
0,1sin x |
с точностью 0,001. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Решение: Поскольку sin x x |
|
1 |
|
x3 |
|
1 |
|
x5 ..., то |
sin x |
1 |
1 |
|
x2 |
|
1 |
|
x4 |
... |
||||||||||||||
3! |
5! |
x |
3! |
5! |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
0,1sin x |
|
0,1 |
|
x2 |
|
x4 |
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
x5 |
|
|
0,1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
1 |
|
|
|
|
... dx |
x |
|
|
|
|
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
0 x |
|
0 |
|
3! |
|
5! |
|
|
|
|
|
18 |
|
|
600 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
0,1 0,1 3 0,1 5 ...
18 600
В этом знакочередующемся ряду уже второе слагаемое по модулю меньше, чем 0,001,
поэтому 0,1sin x 0,1
0 x