The Conclusions
Thus, the Statute of the Society for the Care of Poor Jewish Children, which was formed in Kolomyia in 1908, is supposed to have been concluded by the Jewish lawyer H. Landau. After approval by the Governor, the Society published its Statute, which consisted of 29 articles. This document is known to researchers, but has never been published or analyzed as a historical and legal source. It is stored in the Central State Historical Archive of Ukraine in Lviv. The Statute had a bifunctional purpose, as it regulated the activities of the
Society and the "Okhoronka" formed by it. Articles of the Statute can be divided into three groups: 1) the purpose and material principles of the Society and the "Okhoronka"; 2) tasks, rights and responsibilities of the members of the Society and the "Okhoronka"; 3) structural- organizational and managerial aspects of activity of the Society and the "Okhoronka". We consider the Statute to be an important historical source for the history of Jewish public organizations of charitable orientation in Eastern Galicia, the history of Kolomyia in the early 20th century, as well as the history of domestic legal thought. The document is published in the original language (Polish) in compliance with the necessary archaeographic requirements.
The document
STATUT
"Towarzystwa opieki nad ubogiemi dziecmi zydowskiemi"
wraz z "Ochronk^ Jubileuszow^"
w KOLOMYI
§ 1.
Towarzystwo opieki nad ubogiemi dziecmi zydowskiemi z siedzib^ w Kolomyi ma na celu:
a) zaopatrywanie zydowskich ubogich dzieci miejscowych szkol ludowych, wydzialowych i innych w odziez, obuwie i przybory naukowe;
b) utrzymywanie ochronki pol^czonej z ogrodkiem froeblowskim dla dzieci ponizej wieku szkolnego.
§ 2.
Srodkow do tego dostarczaj^:
a) wkladki i swiadczenia czlonkow;
b) datki osob trzecich;
c) dochody z urz^dzonych na ten cel zabaw towarzyskich, przedstawien, koncertow i t. p.;
d) darowizny i zapisy.
§ 3.
Czlonkiem czynnym moze byc kazda osoba, ktora przyst^piwszy do towarzystwa, zobowi^ze si§ do rocznego datku najmniej w kwocie lub wartosci 4 Kor. z gory, lub w ratach kwartalnych.
Celem utworzenia oddzielnego funduszu jubileuszowego na utrzymanie ochronki, oplacaj^ oddzielnie czlonkowie czynni, ktorzy wyraznie gotowosc poparcia tej fundacyi oswiadcz^, a to zwyczajni najmniej 12 K. rocznie, czynni wspieraj^cy najmniej 24 K. rocznie, zalozyciele najmniej 50 K. rocznie, protektorowie najmniej 100 K. rocznie.
W sprawach tej ochronki jubileuszowej, maj^ prawo przemawiac i glosowac na zgromadzeniach i posiedzeniach jedynie czlonkowie, ktorzy dla specyalnych celow tej ochronki najmniej kwot^ 12 K. rocznie si§ przyczyniaj^. - W sprawach ogolnych opieki maj^ prawo przemawiac i glosowac na zgromadzeniach i posiedzeniach czlonkowie wkladki 4 Kor. rocznie uiszczaj^cy.
§ 4.
Osoby, ktore nadzwyczajn^ sw^ dzialalnosci^, lub hojnosci^ do rozwoju i wzrostu towarzystwa si§ przyczyni^, utrzymuj^ tytul i prawa protektorow. - Czlonkiem honorowym moze bye kazdy kto znaczniejszym datkiem do zasilenia zasobow towarzystwa si§ przyczyni.
§ 5.
Czlonkow przyjmuje Wydzial, czlonkow honorowych i protektorow mianuje walne zgromadzenie na wniosek wydzialu.
§ 6.
Wyst^pienie z towarzystwa jest mozliwe:
a) w razie wypowiedzenia atoli za zlozeniem wkladki na pol roku z gory od dnia wyst^pienia licz^c;
b) z powodu przesiedlenia si§ z Kolomyi. - Kto do roku bez usprawiedliwienia zaleglych wkladek nie uisci, b^dzie wykreslony z listy czlonkow, co jednak nie uwalnia go od obowi^zku uiszczenia zaleglosci.
§ 7.
Sprawami towarzystwa kieruje wydzial, a w jego zast^pstwie dyrekcya. - Sprawami ochronki kieruje specyalny wydzial ochronkowy w tym celu wybrany.
§ 8.
Do wydzialu wybrani bye mog^ tylko czlonkowie towarzystwa a to bez wzgl^du na plee, atoli najmniej 14 czlonkow musi bye z liczby czlonkin, o ile wystarczy liczba kobiet do towarzystwa nalez^cych.
§ 9.
Wydzial sklada si§ z 24 czlonkow i 6 zast^pcow, ktorych rokrocznie wybiera walne zgromadzenie, oraz rabina miejskiego i nauczycieli religii wyznania mojzeszowego przy szkolach publicznych w Kolomyi, ktorzy wchodz^ w sklad wydzialu bez wyboru. Gdyby ostatni, to jest rabin i nauczyciele religii mojzeszowej do wydzialu nalezee nie chcieli, natenczas wydzial bez nich funkcyonowae b^dzie.
Wybor odbywa si§ w ten sposob, ze najpierw ogol wybiera 12 czlonkow (z tych najmniej 2 panie) i 3 zast^pcow, nast^pnie czlonkowie ktorzy popieraj^ fundusz ochronki jubileuszowej, wybieraj^ specyalny wydzial ochronkowy z 12 czlonkow i 3 zast^pcow wyl^cznie panie (o ile liczba ich wystarcza; w razie niewystarczania co do brakuj^cej reszty panow).
§ 10.
Do zakresu dzialania wydzialu nalez^ wszystkie sprawy z wyj^tkiem tych ktore walnemu zgromadzeniu s^ przekazane.
Sprawy tycz^ce si§ wyl^cznie ochronki jubileuszowej nalez^ oddzielnie wyl^cznej do kompetencyi specyalnego wydzialu ochronkowego.
§ 11.
Wydzial wybiera ze swego ogolnego grona przewodnicz^cego, zast§pc§ przewodnicz^cego i skarbnika, 4 szafarzy i 1 sekretarza, ktorzy wraz z przewodnicz^cym tworz^ dyrekcya b^d^c^ organem wykonawczym. - Specyalny wydzial ochronki jubileuszowej wybiera przewodnicz^c^, oddzieln^ skarbniczk^, sekretark^ i 4 szafarki, ktore razem stanowi^ dyrekcya ochronki jubileuszowej.
W wypadkach niecierpi^cych zwloki wst^puje dyrekcya w atrybucye wydzialu, winna atoli swoje zarz^dzenia na najblizszem posiedzeniu wydzialu usprawiedliwie.
§ 12.
Przewodniczecy zast^puje towarzystwo na zewnetrz, przewodniczy walnym zgromadzeniom, posiedzeniu wydzialu i dyrekcyi, kieruje administracye, podpisuje asygnaty, czuwa nad wykonaniem uchwal walnego zgromadzenia, wydzialu i dyrekcyi.
W razie nieobecnosci lub przeszkody te same prawa przysluguj^ zast^pcy przewodniczecego. - Posiedzeniami specyalnego wydzialu ochronkowego kieruje tegoz przewodniczeca, ona kieruje administracye, podpisuje asygnaty, czuwa nad wykonaniem uchwal walnego zgromadzenia, wydzialu i dyrekcyi.
§ 13.
Skarbnik przechowuje fundusze towarzystwa i wkladki pieni^zne, uskutecznia uchwalone wyplaty za asygnaty przewodniczecego, uklada z koncem roku bilans i preliminarz; analogiczne obowiezki ci^ze na skarbniczce specyalnego wydzialu ochronkowego.
§ 14.
Szafarzy przechowuje datki w naturaliach, zakupuje potrzebne odziez i inne przedmioty i rozdzielaje je stosownie do uchwal wydzialu, wzgl^dnie dyrekcyi za asygnate przewodniczecego; analogiczne obowiezki ci^ze na szafarzach specyalnego wydzialu ochronkowego.
§ 15.
Sekretarz spisuje protokoly walnych zgromadzen i posiedzen wydzialu i dyrekcyi, zalatwia wskazane mu korespondencye, utrzymuje spis czlonkow, przygotowuje porzedek dzienny dla posiedzen wydzialu, dyrekcyi i dla walnych zgromadzen oraz utrzymuje w porzedku akta; analogiczne obowiezki ci^ze na sekretarce specyalnego wydzialu ochronkowego.
§ 16.
Posiedzenia wydzialu i dyrekcyi odbywaje si§ w miar§ potrzeby na wezwanie przewodniczecego, wzgl^dnie tegoz zast^pcy, wzgl^dnie przewodniczecej specyalnego wydzialu ochronkowego.
W obradach wydzialu maje zalozyciele i protektorowie glos rowny jak czlonek wybrany i b^de zawiadomieni o kazdem posiedzeniu.
Zalozyciele i protektorowie zamiejscowi winni wskazac osob§ w Kolomyi zamieszkale, ktorej to zawiadomienie ma byc dor^czone.
§ 17.
Do prawomocnosci uchwal wydzialu ogolnego lub specyalnego wydzialu ochronkowego potrzebne jest obecnosc przewodniczecego, wzgl^dnie tegoz zast^pcy i przynajmiej 6 wydzialowych.
Do prawomocnosci uchwal dyrekcyi konieczne jest obecnosc przewodniczecego lub zast^pcy jego i dwoch jej czlonkow.
W obu cialach zapadaje uchwaly wi^kszoscie glosow.
W razie rownosci glosow staje si§ uchwale to zdanie za ktorym si§ oswiadczyl przewodniczecy.
§ 18.
Do waznosci zobowiezan w obec osob trzecich potrzeba podpisu przewodniczecego, wzgl^dnie tegoz zast^pcy, jednego czlonka wydzialu i sekretarza wzgl^dnie przewodniczecej, skarbniczki i sekretarki specyalnego wydzialu ochronkowego odnosnie do spraw ochronki. - Inne pisma wychodzece z Towarzystwa podpisuje przewodniczecy i sekretarz, wzgl^dnie przewodniczeca i sekretarka wydzialu ochronkowego odnosnie do spraw ochronki.
§ 19.
Obwieszczenia b§d^ oglaszane plakatami w miejscowych pismach peryodycznych lub tez w drodze zawiadomienia osobistego.
§ 20.
Zwyczajne walne zgromadzenie odb^dzie si§ w grudniu kazdego roku; wydzial ogolny moze atoli zwolac takze zgromadzenie nadzwyczajne, ktore takze na pisemne, cel i powody wskazuj^ce z^danie 20 czlonkow zwolane byc musi.
§ 21.
Dzien walnego zgromadzenia i porz^dek dzienny oglosi wydzial ogolny na 8 dni naprzod w sposob wlasciwy.
§ 22.
Walne zgromadzenie zalatwia nast^puj^ce sprawy:
a) bada czynnosci wydzialu za ubiegly rok administracyjny;
b) zalatwia rachunki z administracyi funduszow towarzystwa po wysluchaniu opinii rewidentow rachunkowych i udziela absolutoryum wydzialowi;
c) wybiera dwoch rewidentow do zbadania przyszlych rachunkow;
d) uchwala preliminarz na nast^pny rok administracyjny;
e) wskazuje wydzialowi kierunek i sposob dzialania, wybiera przewodnicz^cych, wydzialowych i zast^pcow;
f) mianuje protektorow i czlonkow honorowych;
g) zalatwia wnioski czlonkow na porz^dku dziennym b^d^ce;
h) rostrzyga zazalenia przeciw wydzialowi wniesione;
i) zmienia statut;
k) orzeka o rozwi^zaniu towarzystwa.
§ 23.
Przedmiotem obrad walnego zgromadzenia mog^ byc tylko te wnioski, ktore najpozniej 14 dni przed zgromadzeniem do wydzialu pisemnie zgloszone zostaly, a jezeli dotycz^ zmiany statutu, przez 20 czlonkow s^ poparte.
§ 24.
Nadzwyczajne walne zgromadzenie zalatwia tylko te czynnosci dla ktorych zwolane zostalo.
§ 25.
Do powzi^cia uchwaly na walnem zgromadzeniu potrzeba obecnosci najmniej 1/2 cz^sci czlonkow.
Przy obliczaniu sluzy za podstaw^ liczba czlonkow w Kolomyi zamieszkalych. - Do prawomocnosci uchwaly postanawiaj^cej rozwi^zanie towarzystwa potrzebn^ jest obecnosc 2/3 cz^sci czlonkow.
§ 26.
Gdyby walne zgromadzenie dla kompletu do skutku nie przyszlo, odb^dzie si§ nast^puj^ce zgromadzenie, ktore bez wzgl^du na ilosc obecnych czlonkow o wszystkich sprawach z wyj^tkiem sprawy rozwi^zania towarzystwa decydowac moze. To drugie walne zgromadzenie moze takze byc zapowiedziane na ten sam dzien o pozniejszej godzinie.
§ 27.
Na walnem zgromadzeniu zapadaj^ uchwaly wi^kszosci^ glosow czlonkow obecnych. W razie rownosci glosow uchwala upada.
Do uchwalenia jednak rozwi^zania towarzystwa potrzeba przyzwolenia 2/3 cz^sci czlonkow obecnych.
§ 28.
Spory wynikn^c mog^ce ze stosunkow stowarzyszenia mi^dzy czlonkami, oraz mi^dzy czlonkami a stowarzyszeniem, wzgl^dnie tegoz organami roztrzyga s^d polubowny zlozony z czlonkow towarzystwa niewi^zany zadnymi przepisami co do sposobu rozpoznania sprawy. Kazda strona wybiera jednego s^dziego, ci zas trzeciego, a wszyscy trzej mi^dzy siebie przewodnicz^cego.
Przeciw wyrokowi s^du polubownego nie ma odwolania. Gdyby strony s^dziow nie wybraly, lub wybrani s^dziowie do 30 dni wyroku nie wydali, rozstrzygaj^ rzecz s^dziowie przez wydzial z poza jego grona wybrani, ktorzy, jezeli rozchodzi si§ o spor pomi^dzy czlonkami a towarzystwem, z poza grona czlonkow towarzystwa powolani byc musz^.
§ 29.
W razie rozwi^zania towarzystwa, uchwali ostatnie walne zgromadzenie, na jaki cel maj^tek towarzystwa ma byc uzyty.
Wola fundatorow co do pojedynczych cz^sci maj^tku towarzystwu danego nie moze byc zmieniona.
Gdyby uchwala w tym wzgl^dzie z jakichkolwiek przyczyn nie zapadla, lub gdyby towarzystwo faktycznie istniec i dzialac przestalo, wowczas pozostaly maj^tek przechodzi w zarz^d Zboru izraelickiego w Kolomyi jako fundsz dla wsparcia ubogich.
The historical source: Central State Historical Archives of Ukraine in Lviv, f. 178, d. 1, c. 5942, pp. 1-5.
Bibliography
1. Andrijshyn, S. (2003). Kolomyia, 1939 -1941 [Kolomyia-city, 1939 -1941]. Kolomyia: Kolomy- iska drukarnia im. Shukhevycha, 272 p. [in Ukrainian]
2. Haliv, M. & Nevmerzhytska, O. (2018). The Statute ofthe Industrial School in Drohobych (1888) as a historical source. Skhidnoievropeiskyi Istorychnyi Visnyk [East European Historical Bulletin], 6, 70-77. doi: 10.24919/2519-058x.6.124074 [in Englisn]
3. Hrabovetskyi, V. (1996). Istoriia Kolomyi z naidavnishykh chasiv do pochatku XX st. Ch. 1. [History of Kolomyia from ancient times to the beginning of the XXth century. Part 1]. Kolomyia: Vik, 174 p. [in Ukrainian]
4. Kazan, E. & Otradnova, O. (2019). The Statute of the "Verkhovyna" Society in Stryi (1932) as a historical source. Skhidnoievropeiskyi Istorychnyi Visnyk [East European Historical Bulletin], 13, 147-157. doi: 10.24919/2519-058x.13.190762 [in Englisn]
5. Lapot, M. (2011). Z dziejow opieki nad zydowskim dzieckiem sierocym we Lwowie (1772 - 1939) [From the history of caring for a Jewish orphan child in Lviv (1772 - 1939)]. Gliwice: Wydawnictwo Gliwickiej Wyzszej Szkoly Przedsi^biorczosci, 248 p. [in Polish]
6. Meissner, A. (Ed.) (2002). Galicja i jej dziedzictwo, Tom 16 [Galicja and its heritage, Vol. 16]. Rzeszow: Wydawn. Wyzszej Szkoly Pedagogicznej w Rzeszowie, 220 p. [in Polish]
7. Monolatij, I. (2003). Vydavets Yakiv Orenshtain i problema mizhnatsionalnykh vidnosyn u Haly- chyni [Publisher Jacob Orenstein and the problem of interethnic relations in Galicia]. Kolomyia: Vik, 64 p. [in Ukrainian]
8. Monolatij, I. (2010). Tsisarska Kolomyia: Drama na try dii z zhyttia druhoho mista Halychyny habsburzkoi doby [Imperial Kolomyia: A drama in three acts from the life of the second city of Galicia in the Habsburg era]. Ivano-Frankivsk: Lileia-NV, 312 p. [in Ukrainian]
9. Romanenchuk, B. (Ed., comp.) (1988). Kolomyia i Kolomyishchyna: T. 1. Zbirnyk spomyniv i stateipro nedavnie mynule [Kolomyia and Kolomyia district: Vol. 1. Collection of memoirs and articles about the recent past]. Filiadelfiia-Kolomyia: Vydannia Komitetu Kolomyian, 959 p. [in Ukrainian]
10. Savchuk, M. (Ed., comp.) (2008). Kolomyia i Kolomyishchyna: T. 2. Zbirnykspomyniv i stateipro nedavnie mynule [Kolomyia and Kolomyia district: Vol. 2. Collection of memoirs and articles about the recent past]. Filiadelfiia-Kolomyia: Vydannia Komitetu Kolomyian, 397 p. [in Ukrainian]
11. Siedlaczek, А. (1998). Wilenskie Towarzystwo Opieki nad Dziecmi w latach 1901 - 1940 [Vilnius Society for the Care of Children in the years 1901 -1940]. Czestochowa: Wyzsza Szkola Pedagogiczna w Czestochowie, 283 p. [in Polish]
12. Vajgel, L. (2008). Narys pro misto Kolomyiu [Essay on about Kolomyia-city]. Kolomyia: Vik, 120 p. [in Ukrainian]